Colemêrg’in Gever ilçesinde düzenlenen ‘Kürt Dili’ panelinde konuşan yazarlar, Kürtçenin ve sözlü edebiyatın kuşaklar boyunca kadınlar aracılığıyla korunduğunu vurguladı. Wan’da ise Kürt Dil Bayramı kapsamında düzenlenen etkinlikler yürüyüş çağrısıyla devam etti
15 Mayıs Kürt Dil Bayramı kapsamında eylem ve etkinlikler sürüyor. Panel, bildiri dağıtımı ve çeşitli etkinliklerle süren kutlamalarda dilin Kürtçe’nin korunmasının önemi vurgulandı.
Colemêrg
Colemêrg’in Gever ilçesinde ZIMANGEH-DER tarafından “Kürt Dili” paneli düzenlendi. Kentteki bir salonda düzenlenen panele kentte bulunan siyasi ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katılırken, panlede yazarlar Elif Gemicioğlu Yavıç ile Qahir Bateyî konuşmacı olarak yer aldı.
Panelde ilk olarak konuşan Elif Gemicioğlu Yavıç, uzun yıllardır dil ve kadın çalışmaları yürüttüğünü belirterek, Kürtçeyi annelerinden öğrendiğini söyledi. Barış Anneleri içinde yıllarca çalışmalar yürüttüğünü ifade eden Yavıç, kadınların tarih boyunca birçok alanda engellendiğini belirtti.
Elif Gemicioğlu Yaviç, “Kadın Eserleri erkek isimleri ile yayımlanıyor. sanat eserlerimiz görünmez kılınıyor. Benzer durunlar Kürdistan’da da mevcuttur. Başur’da bazı kadın dengbêjler erkek kimliği ile tanınıyor. buna rağmen kadınlar sözlü kültürü yaşatmayı sürdürüyor” dedi. Kadınların geçmişten bugüne şiir, dengbêjlik ve müzik alanlarında önemli bir rol üstlendiğini belirten Elif Gemicioğlu Yavıç, kimi dönemlerde kadınların eğitimden uzak tutulduğunu, okula ve medreseye gitmelerinin engellendiğini söyledi. “Buna rağmen kadınların Kürdistan’ın dört parçasında ve Avrupa diasporasında mücadele etti. Siyasi koşulların kadınların, yaşamını doğrudan etkiliyor. 1903 doğumlu Kürt kadın yazar Sîmasemend’in ‘Xezal Xezal’ kitabında Sovyet devriminin toplum üzerindeki etkileri görünüyor. Kürdistan’ın dili ve yaşamı bugüne kadar anneler sayesinde korunmuş” diye konuştu.
‘Kürtçe, binlerce yıldır anneler aracılığıyla korunuyor’
Panelde konuşan Qahir Bateyî ise dil kurumlarının Kürt halkı açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Bateyî, herkesi bu kurumlara sahip çıkmaya çağırdı. Bateyî, “Dil kurumlarını korumanın Kürt kültürünü, folklorunu ve edebiyatını korumak anlamına geliyor. Bu kurumlarda emeğinizin küçücük bir damlası bile olsa o bir deniz kadar değerlidir” şeklinde konuştu. Kürt edebiyatının sözlü yönüne dikkat çeken Bateyî, sözlü edebiyatın kuşaktan kuşağa aktarılmasında en büyük rolü Kürt annelerinin üstlendiğini söyledi. Bateyî, “Kürtçe, binlerce yıldır anneler aracılığıyla korunuyor. Sözlü edebiyat halkın hafızasıdır. Bir halkı tanımanın yolu onun sözlü edebiyatından geçer. Kürt sözlü edebiyatı büyük bir zenginlik taşır” ifadelerini kullandı.
Panelin ardından Qahir Bateyî okurları için kitaplarını imzaladı.
Wan
Wan’da Komelaya Pêşvebirina Çand û Ziman / Kürt Kültürünü ve Dilini Geliştirme Derneği (KURDÎGEH) tarafından 9 Mayıs’ta başlatılan etkinlikler son gününde bildiri dağıtımı ile son buldu. Rêya Armûşê (İpekyolu) Belediyesine bağlı merkezde bulunan Sanat Parkı’nda açılan Kürtçe kitapların yer aldığı stant alanına, “Em ê her derê bikin KURDÎGEH her der Kurdî her dem Kurdî”, “Azadiya Kurdî azadiya civakê ye” ve “Statû ya Kurdî perwerdehiya Kurdî” yazılı pankartlar asıldı. Etkinliğin altıncı günü de resim sergisi ve Kürtçe ezgi ve halaylarla sürdü. Öte yandan stantta altı gün boyunca Kürtçe kitaplar ve Azadiya Welat gazetesi satışa sunuldu.
KURDÎGEH öncülüğünde sivil toplum örgütü temsilcileri ve siyasetçilerin de katılımıyla Cumhuriyet Caddesinde yarın Kürt Dil Bayramı kapsamında Van AVM arkasından başlayacak yürüyüş için bildiri dağıtımı yapılarak katılım çağrısında bulunuldu.
Kaynak: MA
