Türkiye’nin elektrik üretim kapasitesinin sadece yüzde 1’ine denk düşen güve sahip JES’lerin sermaye dışında hiçbir yararı yok. Bu gerçeğe rağmen Xarpet’e 119 bin, İstanbul’a 270 bin dekar alan JES’lere verilerek büyük yıkımlar yaratılacak
K. Bülent Ongun
Xarpet merkez 3 köyde toplam 110 bin dekar, İstanbul’da ise 9 ilçede 270 bin dekar alan JES sondaj sahası olarak ihaleye çıkarılacağı duyuruldu. Elazığ İl Özel İdaresi Encümeni, Merkez ilçesine bağlı Alaca, Çorçik (Harmantepe) ve Kumbariç (Tohumlu) köylerinde mera alanı ve tarım alanında üç jeotermal kaynak ve 1 doğal mineralli su ruhsat sahası olarak 7 Temmuz günü ihaleye çıkarıyor. Alaca Köyü sınırlarında 48 bin 146,4 dekar JES sahası, Çorçik Köyü sınırlarında 41 bin 759,2 dekar JES sahası ve Kumbariç Köyü kırsalında ise biri 19 bin 793,1 dekar JES sahası ile 2 bin 757,2 dekar mineralli su sondaj sahası olarak ihale edilecek.
İstanbul’un 9 ilçesi için tehdit
Diğer taraftan İstanbul’un 9 ilçesinde 9 arama sahası ihaleye açılacak. İhaleler 30 Haziran 2026 Salı günü Fatih/İstanbul’daki Vatan Caddesi Valilik Ek Hizmet Binası’nda yapılacak. Parsellerin toplam alanı 270 bin dekarı aşıyor. İstanbul’un Eyüpsultan İlçesi’nde 9 bin 948 dekar, Maltepe İlçesi’nde 16 bin 288,9 dekar, Sarıyer İlçesi’nde 13 bin 549,1 dekar, Arnavutköy İlçesi’nde 48 bin 111,3 dekar ve ayrıca 47 bin 556,9 dekar, Beykoz İlçesi’nde 47 bin 977,2 dekar ve yine Beykoz’da 16 bin 337,2 dekar, Çatalca İlçesi’nde 8 bin 448,9 dekar, Şile İlçesi’nde 11 bin 857,2 dekar ile toplam 270 bin dekar yeşil alan JES şirketlerinin hizmetine sunulacak.
Üretim toplam gücü 1758 mw!
Mûş Gimgim’de 50 gündür süren Jes karşıtı nöbet eylemidevam ederken, ABD’li şirket henüz bölgeye girebilmiş değil. Aydın, Denizli, Manisa ve Çanakkale’de yoğunlaşan JES’lerin yarattığı yıkım ve bölgede süren mücadele JES’lerin tarım, su ve bütünen yaşama verdiği zararlar açık bir biçimde yaşanırken, JES girişimleri tüm Türkiye coğrafyasına yayılmakta. Yarattığı büyük yıkımlar karşısında JES’lerin 2025 sonu itibariyle kurulu gücü 1758 MW. Türkiye’nin elektrik kurulu gücü ise 122 bin 519 MW. 2025 yılında bu gücün sadece yüzde 40’ı ile elektrik üretimi yapılırken, yüzde 1’lik üretim gücü için doğal yaşam da, sular da, tarım da yaratılan yıkım ve kirlilik ne emerji ihtiyacı var yalanına bir yanıt üretmemektedir.
JES’ler sermayenin adeta aşkıdır!
Özellikle Aydın, Denizli, Manisa ve Çanakkale’de yaşanan jeotermal kirliliğinin görmezden gelinerek “atıksız ve en temiz enerji” iddiasında bulunulması dikkat çekmektedir. Temiz yenilenebilir enerji safsatası ile süslenen bu işletmeler sabit sermaye gideri dışında işletme giderleri en düşük olan santraller olması bakımından sermayeye çekici gelen yatırımlardır. Santrallerde çok az sayıda çalışan olması, kömürlü ya da doğalgazlı termik santraller gibi hammadde gideri baskısı olmayan sıfır hammadde gideriyle çalışan termik santrallerdir. GWh başına ortalama 2700 m3 su kullanımıyla bulunduğu bölgeyi adeta kurutmaktadır. Yüzde 1’lik elektrik üretim kapasitesiyle bulunduğu bölgeler dahil Türkiye’nin elektrik ihtiyacına hiçbir katkısı olmayan bu işletmeler büyük yımımlara yol açarken, sadece sermayeye hizmet etmektedir.
JES’ler yıkım demek
Zeytin, incir ve diğer meyve bahçelerinin kurumasına yol açan JES’ler, sülfür gazı ve zehirli akışkanla yaşamı zehirlemeyi sürdürmekteler. B. Menderes Nehri’nde yaşanan onbinlerce balık ölümünün de JES’lerden kaynaklı olduğu bilinmekte. Aydın Tabip Odası’nın JES’lerle birlikte kanser vakalarının arttığına yönelik raporu ile Germencik’te yeraltı sularında çok yüksek oranda arsenik çıkması ve tarlalarda kilometrelerce yarıkların ortaya çıkmasınin nedeni de JES’lerdir. Çanakkale Aycvacık’ta yaşanan deprem silsilesinin nedeninin de JES’ler olduğu bildinirken, depremi bekleyen İstanbul ve fay hattındaki Mûş Gimgim’de ancak büyük yıkımları teteikleyecek girişimlerdir.
