BM Kadın Birimi’nin ‘Siyasette Kadınlar’ raporun, Afganistan’da kadınların siyasi karar alma mekanizmalarının dışında bırakıldığını ortaya koydu
Birleşmiş Milletler (BM) Kadın Birimi, 2026 “Siyasette Kadınlar” raporunu yayımladı. 190 ülkenin siyasi karar alma mekanizmalarında kadınların temsil oranını inceleyen rapora göre, Afganistan, Gine ve Myanmar ile birlikte siyasi yapılara ilişkin güvenilir verilerin bulunmadığı ülkeler arasında yer aldı. Raporda, Afganistan’ın bu grupta yer almasının yalnızca veri eksikliğinden kaynaklanmadığı, aynı zamanda kadınların siyasi sistemden tamamen dışlanmasının bir sonucu olduğu vurgulandı.
Uluslararası kuruluşlara göre, bu durum dünyadaki en ağır siyasi hak mahrumiyetlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Dünya genelinde parlamentolardaki kadın temsil oranı ortalama yüzde 27,4’e ulaştığı belirtilen raporda, “Her ne kadar bu oran toplumsal cinsiyet eşitliği açısından yeterli görülmese de birçok ülkede kadınların siyasette daha fazla yer almaya başladığını gösteriyor. Afganistan ise Taliban’ın iktidara gelmesinin ardından parlamentonun feshedilmesi ve yasama organına ilişkin resmi verilerin bulunmaması nedeniyle küresel sıralamaya dahil edilmedi. Oysa 2021 yılında önceki hükümet döneminde kadınlar, 250 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde anayasal kota kapsamında 68 sandalye ile yaklaşık yüzde 27 oranında temsil ediliyordu. Uzmanlar, parlamentonun ortadan kaldırılması ve kadınların yasama süreçlerinden tamamen dışlanmasının, son yirmi yılda kademeli olarak oluşan siyasi katılım sürecini sona erdirdi” ifadelerine yer verildi.
Afganistan’ın kadınların hükümette temsil edildiği ülkelere ilişkin istatistiklerde de yer almadığı ifade edilen raporda, “Bu kategoride Afganistan; Kuzey Kore ve Myanmar ile birlikte, üst düzey yürütme organlarında kadınların varlığına ilişkin güvenilir verilerin bulunmadığı ülkeler arasında gösteriliyor. Taliban’ın yönetime dönmesinden sonra bakanlıklar, karar alma organları ve yürütme kurumlarında kadınların görev almadığı belirtilirken, ülkede kadınların siyasi yönetim süreçlerinde herhangi bir resmi rol üstlenmiyor” denildi.
Küresel eğilimin tersine hareket ediyorlar
Raporda, parlamentoda kadın temsilinde yüzde 63,8 ile Ruanda ilk sırada yer alırken, Küba yüzde 57,2 ve Nikaragua yüzde 55 ile onu takip etti. Ülkelerin üst düzey yönetimlerinde de kadın temsilinin artış gösterdiği belirtilen rapora göre, dünya ülkelerinin yüzde 10,6’sında kadın devlet başkanı, yüzde 10,9’unda ise kadın başbakanların görev yaptığı kaydedildi. Raporda, Afganistan ise kadınların siyasi yaşama katılımını sınırlayan mevcut uygulamalar nedeniyle bu küresel eğilimin tersine hareket eden ülkeler arasında gösterildi.
Uluslararası topluma çağrı
Raporda, insan hakları savunucuları ve kadın örgütlerinin, kadınların karar alma mekanizmalarından tamamen dışlanmasının yalnızca nüfusun yarısının temel haklarının ihlali anlamına gelmediğini aynı zamanda siyasi sistemin meşruiyeti, şeffaflığı ve etkinliğini de ciddi biçimde zayıflattığı kaydedildi. Afganistan’da kadınların yasama, yürütme ve diğer karar alma organlarında hiçbir resmi temsil hakkına sahip olmadığı ender ülkelerden biri haline geldiği belirtilen raporda, bu durumun Afganistan’ı uluslararası insan hakları standartlarından daha da uzaklaştırdığına dikkat çekilerek, kadınların geleceğine ilişkin uluslararası kamuoyuna çağrıda bulunuldu.
DIŞ HABERLER
