Uluslararası Af Örgütü, 2025 yılı raporunu açıkladı. Raporda uluslararası hukuk ve insan haklarına yönelik saldırılara dikkat çekildi
Uluslararası Af Örgütü, dünyanın en kapsamlı insan hakları raporunu Londra’da yapılan bir açıklamayla tüm dünyaya duyurdu. 144 ülkenin değerlendirildiği, 406 sayfalık Dünyada İnsan Haklarının Durumu 2025/26 raporunda, özellikle ABD, İsrail ve Rusya’nın etkisiyle 2025’e uluslararası hukuka yönelik saldırgan girişimlerin damga vurduğu vurgulandı.
İsrail’in ateşkese rağmen hukuk dışı yerleşimler ve yardım engellemeleriyle soykırıma devam ettiğine; Lübnan, İran gibi ülkelerde de saldırılarını genişlettiğine dikkat çekildi. Devletlerin, soykırımı durdurmak veya dünyada uluslararası hukuk suçlarını körükleyen sorumsuz silah ve teknoloji transferlerine son vermek için somut adımlar atmadığı belirtildi.
“Çağımızın en zorlu dönemiyle karşı karşıyayız. İnsanlık, ulus ötesi hak karşıtı hareketler ile hukuksuz savaşlarla ve açıkça ekonomik şantajla egemenliğini dayatmaya kararlı olan yırtıcı devletlerin saldırıları altında” diyen Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, özetle şunları vurguladı:
“Bu dönemin temel farkı şu: En güçlü aktörler kontrol, cezasızlık ve kâr amacıyla doğrudan insan haklarının ve uluslararası kural esaslı düzenin temellerine saldırıyor. Ortadoğu’da giderek şiddetlenen çatışmalar, bu kural tanımazlığın sonucu. ABD-İsrail’in BM Şartı’na aykırı olarak başlattığı, İran’ın gelişigüzel misillemelerini tetikleyen saldırılarının ardından çatışmalar hızla sivillere ve sivil altyapıya yönelik açık bir savaşa dönüştü ve bölgede zaten derin acılar çeken insanların ızdırabını artırdı. Çatışmalar artık dünyanın dört yanındaki ülkeleri de sararak her yerde halkları etkiliyor ve milyonlarca insanın geçim kaynaklarını tehdit ediyor.
2025 raporu, şu anki çöküşü belgelerken, bunun 2026’da ve sonrasında insan hakları, küresel istikrar ve milyonlarca insanın hayatı açısından yol açacağı yıkıcı sonuçları ortaya koyuyor…”
Türkiye detayı
Raporun Türkiye’ye dair bölümünde ise, insan hakları savunucuları, gazeteciler, muhalif siyasetçiler ve diğerleri hakkında temelsiz soruşturmalar, yargılamalar ve mahkumiyetlerin arttığı belirtildi. Raporda genel olarak, “Yürütmenin yargıya müdahalesi daha da derinleşti. Emsal niteliğindeki birçok davada, bağlayıcı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmaması devam etti. Barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğü hakları keyfi olarak kısıtlandı. Kolluk görevlileri barışçıl protestoculara karşı az öldürücü silahlar kullanarak yaralanmalara yol açtı. Ülke, yüksek sayıda mülteci ve göçmene ev sahipliği yapmayı sürdürdü, bu kişilerin bazıları hukuka aykırı olarak geri gönderilme riski altındaydı. Devlet yetkilileri tarafından işkence ve diğer türde kötü muamele iddiaları da dahil insan hakları ihlallerine maruz bırakılanlar, cezasızlık kültürüyle karşılaşmaya devam etti” diye belirtildi. Türkiye’nin genel iklim politikaları ‘son derece yetersiz’ olarak değerlendirildi.
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta gerçekleştirdiği Barış ve Demokratik Toplum çağrısı için, “PKK tarafından silahların bırakılması ve partilerin katılımına açık bir çözüm süreci komisyonunun kurulmasıyla sonuçlandı” denildi.
Raporun tamamına ulaşmak için tıklayınız.
HABER MERKEZİ
