Ekonomik krizin her geçen gün derinleştiği Türkiye’de halklar yoksullukla mücadele ediyor. Êlih ve Sert’te kadınlar, sistemin krizi derinleştirdiğini ve evlerinde aş pişmediğini ifade etti
Türkiye’de yıllardır devasa savaş bütçeleri halkı yoksullaştırırken, krizin en ağır darbesini Kürdistan kentleri alıyor. Ekonomik kriz hayatın her alanını yaşanmaz hale getirirken, devlet bu durumu düzeltecek adımlar atmıyor. Krizin ve ekonomik eşitsizliğin en derinden hissedildiği Êlih (Batman) ve Sert’te ise kadınlar, gıdadan sağlığa, barınmadan eğitime en temel insani hakların dahi ellerinden alındığını söylüyor.
‘Allah hakkımızı bu kirli sisteme bırakmasın’
Ekonomik krizden ötürü sağlık haklarına erişemediklerine dikkat çeken Fatma Kayar, insanların yokluktan metropollere gittiklerini söyledi. Fatma Kayar, şunları anlattı:
“Ekonomi hiç iyi değil hastayız hastaneye gidemiyoruz, ilaçlarımızı alamıyoruz. Kiralar almış başını gitmiş ev sahipleri sisteme göre değil kendi kafalarına göre fiyat belirliyor. İşine geliyorsa otur işine gelmiyorsa çık git diyorlar. Daha öncelerde markete gittiğimiz zaman 100 TL ile bir poşeti dolduruyorduk ama şimdi 1000 TL ile bir poşet bile dolduramıyoruz. Herkes mağdur ve büyük sorunlar yaşıyor, evlerde huzur kalmamış. Onlarca insan yokluktan evini ve huzurunu bırakıp batıya gidiyor. Oğlum şu an metropole çalışmaya gitmiş, eğer çalışmazsa kiramızı bile ödeyemeyiz. Allah hakkımızı bu kirli sisteme bırakmasın. Şu an temizlik malzemesine ihtiyacım var ama alamıyorum, sözüm ona zincir market indirimli veriyor diyoruz ama bir poşet temizlik malzemesi 500 TL tutuyor. Her gün bugün yarın diyerek sadece karnımızı doyuruyoruz.”
‘Her şey çok pahalı’
Nedwa Aziz ise 14 yıldır Elîh’te yaşadıklarını günden güne krizin derinleştiğini ifade etti. Nedwa Aziz çalıştıklarını fakat aldıkları paranın evi geçindirmediğinin altını çizerek şunları söyledi:
“Her şey çok pahalı, durumumuz çok zor. Sadece eşim çalışıyor o da her zaman değil, taşımalık işi olunca gidiyor. Kayınbabam ve kaynanam bizimle kalıyor ikisi de hasta. Önceden ilaçlarımız ücretsizdi ama kayınbabam ve kaynanamın raporlarına rağmen yine de para ile alıyoruz. Kızımı geçenlerde hastaneye götürdüm, yine para aldılar bizden.”
‘Kendimize bakamıyoruz’
Tarlada çalışarak geçimini sağladığını ifade eden Birgül Çetinkaya ise yaşadıkları zorluklardan şöyle bahsetti:
“Eşim tek çalışıyor, nasıl tek başına 7 kişiye baksın durum hiç iyi değil. Halkımız bir çıkmazın içerisine girmiş durumda. Elimden geldiği kadarıyla tarlalara çalışmaya gidiyorum. Durumumuz olmadığı için çocuklarımıza istediklerini alamıyoruz. Kiramız ve faturalarımız hepsi üst üste gelmiş. 2 yıldır suyumuzu ödeyemiyorum. Benim gibi birçok insan var, Batman’ın yarısı bu şekilde, gittikçe ekonomi daha kötü oluyor.”
‘Elektriğe ve doğal gaza zam’
Maşallah Kayar, elektrik ve doğal gaza sürekli zam geldiğini ve zorlukları şu şekilde dile getirdi:
“Eşimin birçok hastalığı var ve yatalak. Milletin durumu hiç iyi değil. Gençlerimizin çoğu uyuşturucu batağına düşmüş… Elektrik ve doğalgaz çok pahalı. Elektrik bazen 8000 TL, bazen 4000 TL geliyor. Eşimi bazen [tedavi için] Diyarbakır’a götürüyoruz. İlaç yazıyorlar, burada da tedavi oluyor ama bir maaşı da yok. Bazılarını devlet karşılıyor, bazılarını kendi paramızla alıyoruz. Gücümüz olsun ya da olmasın mecbur götürmek zorundayız, borçlansak bile ilaçlarını almak zorundayız. Çocuklarımın hepsi üniversite bitirmiş ama atanamadıkları için işsizler.”
‘İnsanlar tavuk eti bile yiyemiyorlar’
Zeynep Altıntaş, ise şunlara dikkat çekti:
“Hiçbir şey satın alamıyoruz, belki biz yine bir iki kilo bir şey satın alabiliyoruz ama daha fakir insanlar onu bile alamıyor. İnşaatlarda çalışan insanlar düşüp ölüyorlar, [bu insanların] haklarını yiyorlar. İnsanlar 1 kilo kırmızı eti bırak tavuk eti bile alamıyor. Hastanelere zaten gidemiyoruz, özel hastanelere hiç gidemiyoruz, [devlette de] randevu bulamıyoruz. Doktorlar ölseniz bile size randevusuz bakmıyoruz diyor. Biz bazı insanlara göre yine daha iyi durumdayız.”
‘Çocuklarımıza istediklerini alamıyoruz’
Amine Tepecik krizde altı çocuğa bakmanın zorluklarını şöyle anlattı:
“Kira, çocuk masrafları, okul masrafları ve mutfak ihtiyaçları var. Durumumuz olmadığı için biraz zor oluyor, yine de geçinmeye çalışıyoruz. 6 çocuğum var. Arkadaşlarına özeniyor, telefon istiyorlar. Biz alamayınca sinirleniyorlar.”
‘Çocukları okutsan ayrı dert, okutmasan ayrı dert’
Sitti Çakır, sürekli bir mücadele halinde olmanın sorunlarını anlattı:
“Her şeyden kısıtlıyoruz. Yine de ayın başını zor getiriyoruz gerçekten. Eskiden gidiyorduk çarşıda 100 liraya alışveriş yapıyorduk. Şimdi 1-2 bin TL getiriyorsun, birkaç ihtiyacını alabiliyorsun. Çocukları okutsan ayrı dert, okutmasan ayrı dert. Daha şimdiden onu düşündüm, okul açılacak bunların masrafı başlayacak. Kış başlayınca yakıtı düşünüyorsun, yani sürekli ekonomi, sürekli geçim derdi düşünüyorsun.”
Kaynak: JINNEWS
