İHD İstanbul Şubesi, Marmara Bölgesi’nde yer alan cezaevlerine ilişkin 3 aylık hak ihlalleri raporunu açıkladı. Bin 602 ihlalin tespit edildiğini belirten İHD, acil çözüm çağrısı yaptı
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, Ocak, Şubat ve Mart aylarını kapsayan “Marmara Bölgesi Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu”nu açıkladı. Rapor, İstanbul Beyoğlu’nda bulunan dernek binasında yapılan toplantıyla açıklandı. Raporu, İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu Eşsözcüsü Meral Nergis Şahin ve İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi Gülseren Yoleri okudu.
14 cezaevinden başvuru
Ocak, Şubat, Mart aylarında İHD İstanbul Şubesine 8’i Marmara bölgesi olmak üzere 14 cezaevinden başvuru yapıldığı belirtilen raporda, Marmara/Silivri Cezaevi, Çorlu Karatepe Y Tipi Cezaevi, Tekirdağ 1 ve 2 No’lu F Tipi Cezaevi, Metris R Tipi Cezaevi, Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi, Maltepe 3 Nolu L Tipi Cezaevi, Sakarya Ferizli Kapalı Cezaevi, Burhaniye Kadın Kapalı Cezaevi, İzmir Buca Kapalı Cezaevi, Sincan Kadın Kapalı Cezaevi, Burdur Yüksek Güvenlikli Cezaevi, Yozgat Boğazlayan T Tipi Cezaevi, Elazığ 2 No’lu Yüksek Güvenlikli Cezaevi, Adana F Tipi Cezaevi’nden başvuru alındığı ifade edildi. Raporda, 59’u Marmara bölgesi cezaevleri olmak üzere Ocak ayında 13, Şubat ayında 25, Mart ayında 27 olmak üzere toplam 65 başvuru yapıldığı kaydedilerek, başvuruların 13’ü kadın, 52’si erkek, 2’si yabancı uyruklu ve 10’u adli, 55’i politik nedenlerle cezaevinde olan tutuklular tarafından yapıldığı belirtildi.
Ocak, Şubat, Mart aylarında toplamda İHD İstanbul Şubesi’nin bin 602 ihlal tespit ettiğini vurgulanan raporda, 3’ü Marmara, 2’si Marmara dışı cezaevlerinden 5 tutsağın yaşamını yitirdiği kaydedildi. Raporda, sağlık hakkı ihlali 244, yeterli ve sağlıklı beslenme ve temiz suya erişim hakkı ihlali, öz bakım ihtiyaçlarının karşılanmaması 526, işkence, darp, kötü muamele, onur kırıcı davranış 459, iletişim hakkı ihlalleri/ tecrit 157, adalete erişim hakkı ihlali 14, adil yargılanma hakkı ve infazda eşitlik ilkesine aykırılıklar 82, açlık grevleri 9 olarak tespit edildiğinin altı çizildi.
Yaşanan sorunlar
Hak ihlallerin son bulması için toplumsal mücadelenin önemine vurgu yapan raporda, cezaevlerindeki Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullarının ve hasta tutsaklar için Adli Tıp Kurumu’nun (ATK) olumsuz tutumunun devam ettiği ifade edildi. Raporda, “İaşe bedelinin yetersizliği, besin, elektrik ve temiz su, radyo, televizyon, ısıtıcı, temizlik malzemesi gibi ihtiyaçların mahpus tarafından para ile satın alınmak zorunda olması, mahpusların dışarıdan maddi olarak desteklenmesini gerektirmekte, ancak gerek ekonomik kriz ve yoksulluk ve mahpuslara maddi destek sunanlara yönelik teröre finansman sağlama suçlaması bu dayanışmayı neredeyse imkansızlaştırmaktadır. Bu sorunlar doğrudan mahpus yakınlarını da ilgilendirmekte, uzak hapishanelere erişim zorlukları ve maddi yetersizlikler nedeniyle yıllarca yakınlarını ziyaret edememe baskısı yanında, onur kırıcı muamelelere ve hak kısıtlamalarına maruz kalan mahpus yakınları, yoğun hak ihlalleri ile cebelleşen mahpuslar için yoğun kaygı duymakta, artan yoksulluk nedeniyle ağır sorunlar yaşamaktadırlar” denildi.
Çözüm çağrısı
Başvurularda tecrit politikasından vazgeçilmesi, infazda eşitsizliklerin önlenmesi, işkence, kötü muamele, keyfi yasak ve uygulamalara derhal son verilmesi, sağlığa erişimde engellerin kaldırılması, adalete erişimde yaşanan sorunların çözülmesi, şartlı tahliye ve denetimli serbestlik hakkına yönelik ihlallerin önlenmesi yanında, ekonomik kriz ile artan tutsak yoksulluğunun yol açtığı sorunlara “acil çözüm bulunması” yönünde beklentilerin olduğu vurgulanan raporda, şu ifadelere yer verildi: “Yine her raporumuzda dediğimiz gibi; İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu olarak, hapishanelerde yaşanan hak ihlallerini sadece bilgi sunmak için rapor haline getirmiyoruz. Esas olarak meselelere yetkililerin ve kamuoyunun dikkatini çekerek hak ihlallerinin önlenmesini amaçlıyoruz. Biliyoruz ki, sunduğumuz bu üç aylık hak ihlalleri raporu, Marmara bölgesi hapishanelerinden bize ulaşan hak ihlallerini kapsamakla birlikte, genel durumu anlamamıza yarayacak verileri içermektedir. Ve hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri sadece mahpusların mücadelesi ile değil dışarıdan yürütülecek mücadelenin desteği ile önlenebilir. İçerdekilerin küçük de olsa sesi olabilmek ve duyarlılık yaratmak için sorunları görünür kılmak amacıyla hazırladığımız bu rapor, aynı zamanda, hapishanelerde yaşanan ve devasa boyutlara ulaşan sorunlar karşısında mahpuslarla ve mahpus aileleri ile dayanışma çağrımızdır.”
Kaynak: MA
