Türkiye, İsrail’in Ebu Dühur saldırısından sonra Serêkaniyê’deki güçlerini 3 ana üsse tahkim ediyor. Bu üsler yerel halkın dönüşünü zorlaştırırken, Kobanê’de ise paramiliter grupların kamuflaj ve kimlik değiştirme yöntemleriyle örtülü bir sızma ve tahkimat arayışına girdiği gözleniyor
Türkiye ve denetimindeki paramiliter grupların Kuzey ve Doğu Suriye sınır hattındaki askeri hareketliliği, taktik bir rotasyonun ötesine geçerek kalıcı bir garnizonlaşma ve demografik kontrol rejimine evriliyor. Ağustos 2026 sonu itibarıyla sahadan elde edilen veriler, özellikle Serêkaniyê hattında askeri noktaların merkezi üslerde konsolide edildiğini, Kobanê sınırında ise resmi entegrasyon süreçlerinin arkasına sığınan paramiliter unsurların örtülü biçimde mevzilendiğini gösteriyor. Bölgesel hava saldırıları ve jeopolitik kırılmaların gölgesinde şekillenen bu tablo, sahada çatışma dinamiklerinin yeni bir evreye girdiğine işaret ediyor.
Serêkaniyê : Üçlü üs hattı
İşgal altındaki Serêkaniyê kırsalında 24-29 Ağustos tarihleri arasında kaydedilen hareketlilik, TSK’nın bölgedeki varlığını tek merkezli, korunaklı bir savunma ve istihbarat ağına dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. Özellikle İdlib’deki Ebu Dühur Üssü’ne yönelik İsrail’in hava saldırılarının ardından, Türkiye dağınık durumdaki birçok ileri gözetleme ve askeri temas noktasını boşaltarak güçlerini üç ana hatta yoğunlaştırdı. Bunlar Dawûdîyê, Enîq El-Hewa ve Bab El-Farej üsleri.
Cizîr bölgesine coğrafi yakınlıkları ve hava sahasındaki jeopolitik denge nedeniyle olası hava müdahalelerine karşı görece korunaklı görülen bu üç üs, bölgedeki kalıcı askeri varlığın omurgasını oluşturuyor. Bu hatta yapılan son teknik düzenlemeler; hava savunma bataryalarının tahkimi, radar ünitelerinin bakımı ve insansız hava araçlarıyla kesintisiz keşif operasyonlarının artırılması üzerine kuruldu. Sahada ağır teçhizatın (topçu birlikleri ve zırhlı personel taşıyıcılar) bir kısmının sınırın kuzeyine çekilmesi geri çekilme değil; hava saldırılarına karşı zayiatı azaltma, teçhizatı modernize etme ve üsleri daha esnek, teknoloji odaklı bir savunma yapısına kavuşturma amacı taşıyor.
Bölgedeki operasyonel ve idari yapının kalbi konumundaki Dawûdîyê Üssü, doğrudan bir okul binasının dönüştürülmesiyle kurulmuş. Sekiz ayrı departmandan oluşan bu merkez; istihbarat yönetimi (MİT), operasyonel taktik komuta, kamera ve teknik gözetim-analiz, güvenlik, devriye, lojistik, idari işler ve sorgulama/gözaltı birimlerini tek çatı altında topluyor. Doğu hattındaki tüm üslerin lojistik ve operasyonel arteri işlevini gören üs, aynı zamanda sivil alanın kontrol altına alınmasında ana koordinasyon merkezi olarak faaliyet yürütüyor.
Geri dönüşlere engeller
Serêkaniyê’deki askeri yeniden yapılanmanın en kritik boyutu ise, bölgenin öz sakinlerine yönelik uygulanan tecrit politikaları. 23 Ağustos tarihinde Serêkaniyê “Genel Güvenliği”ne ait araçlar eşliğinde Şukriyya kapısından Bab El-Farej ve ardından Dawûdîyê Üssü’ne geçen askeri heyetlerin gerçekleştirdiği toplantı, sahadaki fiili durumun kalıcı hale getirilmek istendiğini gösteriyor. Alınan kararlar doğrultusunda, Türkiye askeri üslerinin bulunduğu köylerin sakinlerinin topraklarına geri dönüşü kesin olarak engellenirken, üs çevrelerinde en az 500 metrelik fiili tampon bölgeler ve sokağa çıkma yasakları devreye sokuldu.
Tarım arazilerinin denetim altına alınması ve mülksüzleştirme politikalarıyla birleşen bu güvenlik çemberi, bölgenin demografik yapısını uzun vadeli olarak dönüştürmeyi hedefleyen mühendisliğin askeri zırhı niteliğinde. Geçici bir sınır güvenliği tedbiri olarak sunulan tahkimatlar, köylülerin topraklarına erişimini tamamen keserek bölgeyi sivil nüfustan arındırılmış bir askeri bölgeye çevirmekte.
Kobanê hattı
Serêkaniyê’de tahkimat merkezileşirken, Kobanê ve M4 Karayolu hattında ise açık askeri hareketliliklerin yerini, istihbari ve örtülü operasyonlar aldı. Çelebi ve M4 güzergâhında gündüz saatlerindeki askeri intikaller asgari seviyeye indirilirken, gece geç saatlerde sivil araçlar ve sivil kıyafetli unsurlarla yapılan hareketlilik dikkat çekiyor. Çelebi ile Eyn İsa arasındaki sınır köylerinde yoğunlaşan grupların ana operasyonel odak noktası ise, ağır ve hafif silah mühimmatıyla takviye edilen Xerabaşk’taki Lafarge sahası çevresinde bulunuyor.
Bu hatta yaşanan en somut gelişme 17 Ağustos günü kaydedildi. Yaklaşık 50 kişiden oluşan paramiliter bir grubun, pikap tarzı araçlarla Minbic üzerinden Tişrîn Barajı hattına geçtiği tespit edildi. Grupta yer alan unsurların baraj geçiş noktasında Savunma Bakanlığı üniformalarını çıkararak Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) bünyesindeki “Emin Am” (Genel Güvenlik) kıyafetlerini giydikleri ve Sîrrîn bölgesine bu araçlarla sevk edildikleri belirlendi. İntikal eden bu grubun başında “Ebû Hamza Şirînî” olarak bilinen Faruk Hamza’nın yer alması, sahada farklı tabelalar altında faaliyet yürüten grupların tek bir komuta ve koordinasyon zincirine bağlı olduğunu gösterdi.
Güvenlik entegrasyonu
Kuzey ve Doğu Suriye genelinde İç Güvenlik Güçleri ile Şam eksenli kurumlar arasında yürütülen entegrasyon ve tampon hatların boşaltılması süreçleri, sahada çatışmasızlık görüntüsü yaratsa da derin güvenlik risklerini beraberinde getiriyor. Savunma Bakanlığı ve yerel güvenlik yapılarına entegre edilen bazı grupların, silah ve teçhizat devirleri üzerinden Emin Am yapılarıyla koordineli biçimde Kobanê ve Cizîr hatlarına sızdığı gözleniyor.
Kurumların korunması ve bayrak gerilimleri gerekçe gösterilerek bölgeye intikal ettirilen konvoyların yarattığı istihbari geçirgenlik, uzlaşma süreçlerinin sahada fiili kazanımlara dönüştürülmek istendiğini ortaya koyuyor. HTŞ ve bağlantılı grupların geçmişte müttefiklerine yönelik geliştirdiği pratikler göz önüne alındığında, kamuflaj ve kimlik değiştirerek cephe gerisine yerleşen bu unsurların, Kuzey ve Doğu Suriye’nin özsavunma dengelerini içten aşındırmayı ve stratejik hatlarda yeni kriz alanları yaratmayı hedeflediği anlaşılıyor.
Haber: E. Pejder Altan / MA
