Çay üreticileri, ÇAYKUR’un çay alım fiyatlarının yanı sıra yerellerdeki çay toplama merkezlerinde devreye konulan uygulamalar nedeniyle mağdur oldu
Türkiye’nin çay üretim merkezi Rize’de çay üreticileri, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (ÇAYKUR) çay alım fiyatlarının yanı sıra yerellerdeki çay toplama merkezlerinde devreye konulan uygulamalar nedeniyle mağdur oldu.
Üreticiler, ÇAYKUR tarafından hayata geçirilen kota ve kontenjan uygulamaları nedeniyle ikinci defa mağdur olurken, ÇAYKUR’un kapasite yetersizliği gerekçesiyle bu yıl devreye koyduğu dekar başı 700 kilogram kota ve günlük 30 kilo kontenjyan uygulaması ve randevu sisteminin değişmesi üreticiyi yine özel sektöre mahkum ediyor. (ÇAYKUR’un kota ve kontenjan uygulamasına göre üreticinin elindeki yaş çay, sezon boyunca dekar başına 700, günlük ise 30 kilogram olarak alınacak.) Yeni sisteme göre 1 ile 6 gün arasındaki randevu sistemi ve yetersiz alım nedeniyle üreticinin çayının dalında kalma riski bulunuyor.
Her ne kadar çay alım fiyatı ÇAYKUR tarafından 35 TL olarak açıklansa da kontenjan uygulaması nedeniyle tüccarlar üreticinin elindeki çayı 28 TL’ye kadar düşürerek satın alırken, üreticiye ödemeleri ise 6 ila 12 aya varan vadelerle yapıyor. Üreticinin mağdur olmasına sebep olan sistem bölgede tepkilere neden oldu.
Rize’nin Güneysu ilçesinde ÇAYKUR’un bu sezon uygulamaya koyduğu yeni yaş çay alım sistemi sonrası Yeşilköy Çaykur Alım Merkezi’nden çekilen görüntüler, alım noktalarındaki yoğunluğu gözler önüne serdi. Tonlarca yaş çayın yerde bekletildiği ve alım merkezlerinde ciddi bir yığılma yaşandığı görülürken, tonlarca çayın da yandığı belirtildi.
‘Burada insanlar zorluk çekiyorlar’
Yeşilköy Mahalle Muhtarı Ahmet Türk, yaşanan duruma ilişkin yaptığı açıklamada planlama eksikliğini eleştirerek, “Güneysu Yeşilköy Köyü Saray mevkisi ÇAYKUR çay alım yerimiz doldu. Aynı zamanda Yeşilköy merkezi çay alım yerimiz de doldu. Burada insanlar zorluk çekiyorlar. ÇAYKUR sağ olsun bize bir tane çay kamyonu gönderdi. Ona dolduruyoruz. Çayı müstahsil kendisi dolduruyor. Fabrikaya götürecek, satacak. Ama daha önceden bir çalışma yapılmadı. Şimdi bizi zor durumda bıraktılar. Niye muhtarlara bilgi verilmedi? Köylerden işsiz insanları bildirin, başvursunlar ve ekip kuralım. Şu anda ekip kurulmamış. Ne yükleme ekibi kurulmuş ne de çay çekecek ekip var” dedi.
Yaşananlar nedeniyle üreticilerin çaylarını kendilerinin taşımak ve yüklemek zorunda kaldığını belirten Türk, bu durumun bazı merkezlerde çayın bekleyerek, zarar görmesine neden olduğunu kaydetti.
‘Kimsenin umurunda değil, alım yerinde çay vurulmuyor’
Bir üretici de, ÇAYKUR’un yükleme ekibinin önünde çayın yandığını belirterek, “Kimsenin umurunda değil. Alım yerinde çay vurulmuyor. Buyurun, çayın durumu ortada; duman veriyor. Alım yerinde de gördüğünüz gibi 14 ton çay var. Köylüler bugün çaylarını satacak. Buna benim çocuklarım da dahil. Görmüş olduğunuz gibi alım yeri paket. Dışarıdaki yanmış çay. Esas çayı biz dışarı attık. Esas çay burada, yanmış çay. Belki de 200 kilo çay var orada, yanmış, karıştırılmamış” dedi.
Öte yandan üreticiler, ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim’in “kampanyaya hazırız” açıklamasına rağmen sahada ciddi organizasyon eksiklikleri yaşandığını belirtti.
Haber: Selda Karafazlı \ MA
