Süveyda’daki ekonomik dönüşümü değerlendiren Lamis Joudieh, bölgedeki değişimin ‘zorunlu bir uyum’ olduğunu, ancak kalıcı çözümler ve sürdürülebilir kalkınma ihtiyacını ortadan kaldırmadığını belirtti
Suriye’nin Süveyda kentinde son on ayda kuşatma koşulları ve 2015’te yaşanan olayların etkilerinin yeniden hissedilmesiyle derinleşen bir yaşam kriziyle karşı karşıya kalındı. Bu süreç, bölge halkını resmi ekonomik sistemin dışında yeni geçim yolları aramaya iterken, uzun vadeli ekonomik dışlanma ve kalkınma eksikliği bu kırılgan yapıyı daha da zayıflattı. Özellikle 2015’te 37 köyün yakılması ve kitlesel yerinden edilmeler, şehir merkezine yoğun göçü tetikleyerek altyapı ve hizmetler üzerinde ağır bir baskı oluşturdu.
Göç ve ekonomik çöküşle birlikte işsizlik artarken, tarım ve hayvancılığa dayalı geçim kaynaklarını kaybeden nüfus ciddi gelir kayıpları yaşadı. Maaşların kesintiye uğraması, para akışının zayıflaması ve enerji krizi, hem özel sektörü hem de günlük ticari faaliyetleri büyük ölçüde felce uğrattı. Bu tablo, gıda ve temel ihtiyaçlara erişimi zorlaştırırken, halkı giderek gayri resmi ekonomiye, sokak satıcılığına, takasa ve insani yardımlara daha fazla bağımlı hale getirdi.
Toplumsal kırılganlık arttı
Ekonomik bozulma özellikle gıda güvenliğini olumsuz etkilerken, yüksek fiyatlar ve yetersiz beslenme riski toplumsal kırılganlığı artırdı. Buna karşılık ev bahçeciliği, mevsimlik bitki toplama ve küçük ölçekli üretim gibi alternatif çözümler ortaya çıktı. Aynı zamanda sınırlı da olsa topluluk dayanışması, yardım ağları ve mikro girişimler gelişti, ancak bu çabalar, krizin yapısal nedenlerini ortadan kaldırmayan geçici çözümler olarak kalmaya devam ediyor.
Zorunlu uyum
Basel ekibinde ekonomi mezunu ve girişim koordinatörü Lamis Joudieh, Süveyda’da yaşanan olaylar öncesinde bölgenin temel olarak devlet memurlarının maaşlarına, gurbetçilerden gelen havalelere ve ana gelir kaynağı olarak tarıma dayandığını belirtti. Lamis Joudieh, bu değişimlerin koşulların dayattığı “zorunlu bir uyum”u yansıttığını, ancak sürdürülebilir kalkınma planlarına duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Aynı zamanda Lamis Joudieh, Süveyda deneyiminin yerel topluluğun devlet kurumlarının yokluğunda direnç gösterme ve kendini yeniden organize etme kapasitesini ortaya koyduğunu, fakat bunun uzun vadeli ve yapısal çözümler gerektiren ciddi zorlukları da gözler önüne serdiğini ifade etti.
Haber: Rochelle Junior / NûJINHA
