İktidarın “terörsüz Türkiye” söylemiyle yürüttüğü süreçte kritik bir yasal aşamaya geçildi. Muhalefetin büyük bölümünden uzak tutularak hazırlanan 12 maddelik “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
Söz konusu metin, devlet ile Öcalan arasındaki zorlu müzakerelerin somut sonucudur. Ancak toplumsal baskı, konjonktürel gelişmeler ve belirsizlikler ile Kürt hareketinin ısrarı olmasa, bu aşamaya gelinmesi mümkün olmazdı.
Teklifin temel hükümleri ve şartları
Yasa, PKK/KCK’nin fiilî varlığına son verdiğinin ve silah ile mühimmatını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti şartına bağlanıyor. Tespit MGK kararıyla Resmî Gazete’de ilan edilecek. Örgüt faaliyetleri kapsamındaki suçlarda soruşturma, kovuşturma ve infaz 5-10 yıl erteleniyor; yürürlük sonrasındaki soruşturmaların üçüncü bir göz yerine Kurul iznine tabi tutulması sorunlara neden olabilir mi, göreceğiz. Ayrıca “Çerçeve Yasa” Cumhurbaşkanı ve MGK onayıyla yürürlüğe girecek. İktidarın tutumu demokratik meşruiyeti yok saysa da burada belirleyici olan mücadeledir.
Demokratik çözümden uzak olsa da çatışmayı bitiren bir yasa
Bu yazı yayınlandığında TBMM’de kanunlaşmış olacağı beklenen taslak, Kürt sorununun kökenlerine inmiyor. Kapsamlı demokratik adımlar içermiyor; kalıcı barış ve demokratik çözüm odaklı değil.
Zira AKP’nin çapı ve karakteri buna elverişli değil. Ancak on yıllardır süren çatışmayı resmen sona erdirmesi bakımından tayin edici bir gelişme. Kürt sorunu kapsamında tarihsel bir sözleşme niteliği taşıyor. Bu, esas olarak Kürt hareketinin kararlı çabasıyla mümkün oldu. Kürt halkı ve Türkiye’nin demokratikleşme güçleri için tatmin edici olmasa da yasa yeni bir aşamaya işaret ediyor.
“Çerçeve Yasa”, Öcalan’ın çağrısıyla PKK’nin feshi, silah bırakma kararı ve sembolik silah yakma girişimlerine paralel olarak kadro ve üyelerin durumunu düzenliyor. Kırsaldaki, cezaevindeki ve sürgündeki binlerce Kürt’ün geleceği doğrudan bu yasayla şekillenecek.
Yukarıda da belirtildiği gibi teyit mekanizmasının üçüncü göz olmadan iktidarın inisiyatifinde yürütülecek olması güven vermese de kamuoyu ve demokratikleşme güçlerinin rolü burada da belirleyici olacak. Zira iktidarın anti-demokratik karakteri kaygı yaratmaya devam ediyor.
Buna rağmen devlet ve Kürt hareketi olarak tarafların masaya oturması, uzun müzakereler ve bu sonucun TBMM’de tartışılıp dünyanın gözü önünde kanunlaşması hafife alınamaz.
Gerçekçi bir okuma
Kimse bu yasanın Kürt sorununu demokratik ve barışçıl biçimde hemen çözeceğini düşünmüyor. Uzun yürüyüşte atılan bir adım olarak okunmalı. Taraflar karakterlerine uygun hareket etti ve bundan sonra da her taraf kendi tavrını sürdürecektir. İktidar karakterine uygun ve geleceğini garantiye alma hesabına bağlı olarak davranacakken Kürt siyasal hareketi ve devrimci demokratik güçler, halklar demokratik bir Türkiye, demokratik Cumhuriyet ve daha ileri bir hedef için mücadele edecektir.
Zira kırk yıllık çatışmanın insan kayıpları, mali yükü ve tahribatı unutulamaz. Bedelini halklar ödedi. Buradan çıkmak ve bunu devlet-örgüt muhataplığında neticeye bağlamak önemli bir kazanımdır. Kalıcı çözümde asıl tayin edici olan ise silahların susmasıyla birlikte atılacak demokratik adımlardır. Bu da mücadeleyle olacak bir gelişme
Belirleyici güç halkların birleşik mücadelesi
Bundan sonra da iktidarın inisiyatifine teslim edilecek bir tutum söz konusu olamaz. Kürt siyasal hareketinin de esasın demokratik gelişmeyle olacağına ısrarla işaret ettiği unutulmamalıdır. “Kürt sorunu yoktur, terörü de bitirdik” yaklaşımının karşısına dil, kimlik, yaşam ve yönetim hakları hep çıkacaktır. Kürtlerin eşit hakları şimdi daha günceldir. Bu kapsamlı mücadele daha da büyüyecektir. Milyonlarca Kürt ve demokratikleşme için bedel ödeyen güçler bunu gündemde tutmaya, kazanımla sonuçlandırmaya kararlıdır.
Dizayn ve baskı sürüyor
AİHM kararlarını uygulamayan, tutuklu siyasetçilerin serbest bırakılmasını bu yasaya bağlayan iktidar, revize ve dizayn hesabı içindedir. AİHM ve AYM kararlarıyla bırakılması gereken siyasi tutsaklar hâlâ içeride. Kayyımlar devam ediyor. CHP belediyelerine operasyonlar, tutuklamalar, şantajla transferler, kayyım atamaları; butlan sonrası kurulan Yeni Parti’ye baskılar, Özgür Özel hakkındaki fezlekeler ve tutuklama tehdidi niyetin açık beyanıdır.
Mücadele alanı genişliyor
Sürece adım atıldığı günden beri çatışma yok, kan dökülmüyor. Bunun yasayla bağlanması kararlı mücadelenin sonucudur. Yasa uygulanırsa cezaevinde, dağda veya sürgünde olan binlerce insan toplumsal-siyasal yaşama dönecek, topraklarına kavuşabilecektir.
Bir dönem bitiyor, yeni dönem başlıyor
Yasayı anlamlı kılan, bir dönemin kapandığı ve yenisinin açıldığıdır. Kürt halkı ve Türkiye halkları için yeni bir dönem başlıyor. Süreç, toplumsal mücadelenin olanaklarını büyütüyor.
Demokratik çevreler, sol ve sosyalist güçler için halklarla, işçi ve emekçilerle buluşma zemini genişlemiştir. Yapılması gereken, yeni dönemin ihtiyaç duyduğu söylem ve eylem birliğini tutturmaktır. Milliyetçi, ırkçı ve şoven güçlerin semboller üzerinden ayrıştırma, “vatan-millet-bölünmezlik” propagandasıyla emekçi birliğini engelleme alanı daralmıştır.
Fabrikada, işyerinde, okulda, hastanede, tarlada… Yaşamın her alanında adaletsiz düzenin, sömürü ve yağmanın anlatılması, toplumsal örgütlenmenin sağlanması için alan büyüyerek açılmıştır. Bu düzeni değiştirecek işçi, emekçi ve ezilen halkların birikimi büyümüştür. Çatışma ölümleri üzerinden rejim tahkim etme, güç devşirme hesapları artık tutmayacaktır.
Bu gelişmenin tarihsel bir dönemeç mi yoksa sınırlı bir çerçeve yasa mı olduğunu belirleyecek olan mücadeledir. Kırk yıllık çatışma süreci geride kaldı ancak tayin edici olan yeni tarz mücadeledir. Yaşam boşluk tanımaz! Ve hiçbir şey kendiliğinden gelmeyecek. Geleceği belirleyecek olan, devrimci güçlerin hedeflerine kitlenmiş halde birleşik halde ilerlemesidir. O hedef demokratikleşme ve toplumsal mücadeledir. Sosyalizmde ısrardır. İktidarın süreci sabote etme hesabını bozacak olan da bu kararlı tutum olacaktır.
