Trakya’nın 4/3’ünü içeren alanda acele kamulaştırma yapılacağı Resmi Gazete’de yayımlandı. Bölgeye adeta çöken TransAtlantic Petroleum şirketine kaya petrolü ve kaya gazı için Bismil’de tahsis edilen 7,2 milyon dekar alandan sonra Trakya en büyük yıkım projesi olacak
K. Bülent Ongun
5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11738 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Trakya’nın 4/3’ünün kapsayan büyüklükte tarım arazileri, orman ve meralar için “Acele Kamulaştırma” kararı alındı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından yürütüleceği açıklanan petrol ve doğal gaz arama/üretim faaliyetleri kapsamında; Edirne, Kırklareli, Tekirdağ ve Çanakkale (Gelibolu) sınırları içerisindeki halkın tapulu ya da kamuya kayıtlı yüzbinlerce dekar tarım arazisi kaya gazı ve kaya petrolü alanına dönüştürülecek. Kamulaştırılacak araziler sondaj ve üretim tesisleri ve altyapılar için kullanılacak. Bu alanlar; lokasyon alanı ve yolları, sondaj ve üretim alanları, petrol ve doğal gaz boru hatları, enerji nakil hatları, İdari kampüs alanları ve depolama tesisleri.
Yeraltı suyu 600 metrelere geriledi
Türkiye’de toplam doğal gaz üretiminin yüzde 85’inin gerçekleştiği belirtilen Trakya havzasında, bugüne kadar 350’yi aşan sayıda kuyu açıldı. Trakya Havzası’ndaki faaliyetlerin çoğu kaya gazı olurken, özellikle TPAO ile TransAtlantic Petroleum’un alt şirketleri tarafından gerçekleştirildi. Bu şirketler henüz kaya gazı testlerine yönelik bilgiyi ise yayınlanmış değil. Trakya’da yeraltı suyu bazı bölgelerde 600 metrelere çekilirken, bölge hem susuzluğa hem de kirliliğe mahkum edilen bir sürece başlanmış durumda. Trakya’da kaya gazına kaya petrolünün de eklenmesi büyük yıkımın habercisi durumunda.
651 milyar m3 kaya gazı
ABD, şu ana kadar yapılan tahminler doğrultusunda dünyadaki kaya gazı potansiyeline ‘ülke ülke’ yer veren bir rapor yayınlamıştı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) raporunda Türkiye de yer almıştı. Türkiye’den “Trakya ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi”ndeki rezervlerin incelendiği rapora göre, bu iki bölgede toplam 4.6 trilyon metreküp yerinde kaya gazı var, ancak bunun 651 milyar metreküpü alınabilir nitelikte olduğu yer alırken, diğer yandan, bu iki bölgedeki kaya petrolü miktarının ise toplam 4.7 milyar varil olduğu raporda yayınlandı.
Trakya’da su tükenirken!
Trakya’da kaya gazı-petrolü sondaj sayıları artarken, bir adet sondaj kuyusuna 15-18 kez basılan su miktarı her seferinde ortalama 18 bin m3 civarında. Bir kuyuda tüketilen su miktarı ise 300 bin m3’e ulaşabilmekte. Sayısı 350 civarı olan sondaj sayısı ile bu sondajlarda toplamda 105 milyon m3 su tüketildiği anlaşılırken, sondaj kuyuları arttıkça yer üstü ve yer altı suları tükenip kirlenecek ve yeraltı sularını depolayan akiferlerde yok olacak. Türkiye’nin kişi başı yıllık su miktarı 1400-1500 metreküp civarındayken TESKi verilerine göre Trakya’da bu miktar yalnızca 150-200 metreküpe gerilemesinin nedenleri bilinirken, bölge belediyeleri ve çevrecilerin gündemine bu gerçekler her nedense bir türlü girememiş olması dikkat çekiyor.
Şirkete Trakya’da 6 yıllık ruhsat
ABD Texsas merkezli çok uluslu bir şirket olan TransAtlantic Petroleum Amed coğrafyasında kaya gazı kuyularına kaya petrolü kuyuları da eklerken, Trakya’da kaya gazı ve ardından kaya petrolü için geçtiğimiz yıl ruhsat aldı.
Şirket, Kırklareli’nin Babaeski ve Pehlivanköy ilçeleri ile Tekirdağ’ın Hayrabolu ilçesi sınırları içinde 145 milyon 350 bin metrekare tarım alanı üzerinde petrol işletme sahası için işletme ruhsatı onaylandı. MAPEG, başvuruyu iki yıl içinde söz konusu sahada bir adet yeni petrol kuyusu açılması şartıyla ruhsat talebini onaylayarak, TransAtlantic Petroleum’a şimdilik 6 yıl geçerli olmak üzere yeni petrol işletme ruhsatı verdi.
TransAtlantic Petroleum
TransAtlantic Petroleum şirketi, Türkiye’ye Avustralya merkezli Pet Exploration Mediterranean International’ın (PEMI) adlı şirketin Türkiye’de elde ettiği ruhsatları satın alarak girdi. Daha sonra TransAtlantic Exploration Mediterranean International adını alan şirket Energy Operations Turkey (EOT) adlı firmanın lisanslarını ve operasyonlarını da devraldı. Ayrıca TPAO ile TransAtlantic arasında Amed ve Trakya’da ortak çalışma için bir mutabakat imzalanmıştı. TransAtlantic Petroleum WEB sitesinde, “Kaynak kullanım potansiyelini kanıtlamak, tanımlamak ve geliştirmek ve hissedarlarına büyüme sağlamak için Kuzey Amerika teknolojisini (hidrolik kırma) kullanmaya kararlıdır” vurgusu yapılmakta. Yine şirketin sitesinde yer alan bilgiler arasında, Türkiye yüzde 12,5 telif hakkı ödendiği ancak üretim vergisinin olmadığı, arama ruhsatlarında KDV muafiyeti, üretim kiralamalarında ise ücret iadesi gibi destekler aldıklarını açıklaması, nasıl bir yağma sürecinin işlediğini ortaya çıkmakta.
PFAS’ta kullanılıyor
ABD’de hazırlanan bir raporda, ExxonMobil ve Chevron dahil olmak üzere petrol ve gaz şirketlerinin, 2012 ile 2020 yılları arasında altı ABD eyaletindeki 1.200’den fazla kuyuda petrol ve gaz için hidrolik kırma sürecinde perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler (PFAS) olan ve asla kaybolmayan zehirli kimyasalların kullandığına dair kanıtlar ortaya serildi. Raporda, PFAS’lar, çok küçük miktarlarda bile toksik olan ve çevrede parçalanmayan sentetik maddeler olduğu yer alırken, zamanla vücutta birikerek çeşitli (kanser vd.) ciddi sağlık sorunlarına neden olurlar. Şimdiye kadar PFAS’ın hidrolik kırılmada kullanılan 600’e yakım kimyasal için bulunduğu bilinmiyordu. Şirketlerin açıklamak zorunda değiliz diyerek paylaşmadığı sondaj ve hidrolik kırılmada kullanılan uzun toksik kimyasallar listesine oldukça güçlü bir madde olarak PFAS’lar daha eklenmiş olduğu raporda yer aldı.
