Xerzan’den Kilyos’a uzanan 27 yıllık arayışın ardından çocukları Süheyla Kaya’nın kemiklerini memleketlerinde toprağa veren Kaya ailesi, ‘Bir çocuğun kemiklerini bile bulabilmek için bu kadar zahmet çekilmesi çok ağır. Allah tüm annelere sabır versin. Aradan kaç yıl geçti bilmiyorum. O, dağların gülüdür, Kürdistan’ın şehididir’ dedi
Kürt özgürlük mücadelesinde farklı yer ve tarihlerde yaşamını yitirenler, Bedlîs’in (Bitlis)Tetwan (Tatvan) ilçesine bağlı Oleka Jor köyünün kırsalında bulunan Garzan (Xerzan) Mezarlığı’na 2013-2015 yıllarındaki diyalog sürecinde defnedildi. Ancak sürecin AKP tarafından bitirilmesi sonrası çatışmalar yeniden başlarken, mezarlık 2017 yılında iş makineleriyle yıktırıldı ve mezarlardan çıkarılan 282 cenaze, ailelere bilgi verilmeden İstanbul’a götürüldü.
Cenazelerin daha sonra Sarıyer’deki Kilyos Mezarlığı’ndaki kaldırıma plastik saklama kapları içerisinde ve üst üste istiflenerek defnedildiği ortaya çıktı. Kamuoyunda büyük tepki çeken bu definler, ailelerin yıllardır süren adalet arayışı, suç duyuruları, Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşınan hukuki süreçlerle gündemdeki yerini korudu.
9 yıl sonra memleketlerinde defnedildiler
1999 yılında Tetwan kırsalında yaşanan bir çatışmada yaşamını yitiren PKK’liler Zehra Kısaoğlu (Raperîn) ve Süheyla Kaya’nın (Zîlan) aileleri de, yıllarca çocuklarının kemiklerine ulaşmaya çalıştı. İHD Amed Şubesi’ne başvuran aileler, Garzan Mezarlığı’ndan kemiklerin alınmasından sonra defalarca kan ve DNA örneği verdi. Süren DNA incelemelerinin sonucunda, 21 Eylül’de Adli Tıp Kurumu’ndaki verilerin eşleşmesiyle Zehra Kısaoğlu ve Süheyla Kaya’nın kimlik tespitleri tamamlandı.
Zincirlikuyu Mezarlıklar Müdürlüğü’ndeki resmi işlemlerin ardından aileler, Kilyos’a giderek kaldırım altından çıkarılan kemikleri teslim alan aileler, çocuklarını memleketleri Çewlîg’e (Bingöl) götürdü. Zehra Kısaoğlu ve Süheyla Kaya’nın cenazeleri, bir gün sonra da (22 Ekim) Çewlîg ve Kanîreş’te “Şehîd namirin” sloganıyla kitlesel olarak tekrar toprağa verildi. Defin işlemlerinin ardından Kargapazarı ve Çira Cor köylerinde taziye kuruldu. Üç gün süren taziyelerde yüzlerce yurttaş ailelerin acılarını paylaştı. Kargapazarı’nda kurulan taziyede Süheyla Kaya’nın anne ve babası bir an olsun çocuklarının fotoğrafını elinden bırakmadı.
‘Kürdistan şehididir’
Süheyla Kaya’nın ailesi hem çocuklarını hem de yaşadıklarını anlattı. Toplu mezar haberini aldıktan sonra Bedlîs’ten İstanbul’a uzanan süreci anlatan anne Fakite Kaya, “Toplu mezar olduğunu öğrendiğimizde Bedlîs’e gittik. Savcılığa başvurduk, ardından Kanireş’te kan verdik, imza attık. Ancak kanı verdikten sonra kemikleri ne zaman götürdüler, hangi numara ve liste ile taşıdılar; hiçbir şey öğrenemedik. Yıllar sonra bana ‘müjde anne, mesele çözüldü’ dediklerinde İstanbul’a gittik. O gün çocukların kemiklerini tek tek getirdiler. Aradan kaç yıl geçti bilmiyorum. O, dağların gülüdür, Kürdistan’ın şehididir. Vatanı uğruna canını verdi. Bizler de onların yolundan gideceğiz. Bütün arkadaşları, dünyadaki tüm yoldaşları. Bu yüzden birbirimize kenetlenip sahip çıkmalıyız. Yüreğimiz çok yanıyor, o annelerin hepsinin yüreği yanıyor. Bir çocuğun kemiklerini bile bulabilmek için bu kadar zahmet çekilmesi çok ağır. Allah tüm annelere sabır versin. Hepsini çocuklarının bir parçasına kavuştursun” diye belirtti.
‘Şehadetleri Kürt halkının kazanmasına ve başarısına vesile olsun’
27 yıldır kızından bir haber almak için mücadele verdiğini ifade eden baba Selahattin Kaya da, çocuklarının cenazesini arayan diğer aileleri hatırlatarak, ekledi:
“27 yıldır kızımı arıyorum. Şehadetlerinin Kürt halkının kazanmasına ve başarısına vesile olmasını diliyorum. Kürt ve Kürdistan için canlarını feda ettiler. Başlayan süreç başarıyla tamamlansın. Her şehîd benim için kızım gibidir, bir farkları yok. Evlatlarının cenazesini bulamayanlar için de aydınlık bir süreç olsun ve cenazelerini bulsunlar. Beraber başı dik bir şekilde canlarını feda ettikleri yolda emeklerini koruyalım. Özgür ve onurlu bir barış istiyoruz. Dilleri, kültürleri ve kimlikleri için can verdiler.”
Kaynak: MA
