Meraların daralması ve yem fiyatlarının artması hayvancılığı bitirme noktasına getirdi
Türkiye ve Kürdistan’da mera hayvancılığının başında Serhat kentleri geliyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Haziran 2025 verilerine göre, Türkiye’de büyükbaş hayvan varlığı 17 milyon 708 bin 985, küçükbaş hayvan varlığı 57 milyon 874 bin 318. Mûş da hayvan besiciliğinde önemli olan kentlerin başında geliyor. Kop (Bulanık) ilçesi ise, kentteki hayvan varlığının yüzde 24’ünü oluşturuyor. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün güncel verilerine göre, ilçede 62 bin 757 büyükbaş hayvan, 150 bin 469 küçükbaş hayvan bulunuyor.
Artan yem fiyatları ve kredi faizleri ise hayvancılıkla uğraşanların belini büküyor. 50 kilogramlık yemin torbası bin 300 ila 2 bin 400 TL arasında değişkenlik gösterirken, küçükbaş yem fiyatlarında ise 25 ile 50 kilogramlık yem torbası bin 500 TL’ye kadar çıkıyor. Yaz aylarında yem masrafından kurtulmaya çalışan üreticileri bu sefer kısıtlanan ve zarar verilen meralar zorluyor. İklimi, arazi ve mera yapısıyla hayvancılığa elverişli olan ilçede hayvancılıkla geçimini sağlayan Şeref İbili, mesleğin zorluklarını anlattı.
Önceki yıllarda 80’e varan büyükbaş hayvanın olduğunu kaydeden İbili, ekonomik zorluklardan dolayı hayvanları sattığını ifade etti. Şeref İbili, “Şuan 25 büyükbaş hayvanım var. Geçen sene yem fiyatı 600-700 TL’ydi. Bu sene 1000 TL olmuş torbası. Hayvancılık sadece samanla olmaz, yem ve saman lazım. Geçen yıl bir traktör römorku yükü olan saman 4 buçuk 5 bin TL’ydi. Yonca 20 bin TL’ydi. Yazın burada hayvan dışarda otlanıyor. Hayvan 6 ay içerde 6 ay dışarda oluyor. Kışın hayvancılığın masrafı çok. Ayda en az 150 bin TL masraf olur. Bu yıl ek olarak yem aldık. Sıkıntıya düştük. Devlet dana başı teşvik veriyor. Başka teşvikte bulunmuyor. Hayvancılık şartları zorlu, süt satımı azaldı. Damızlık birliği verilen teşvikten kesinti yapıyor. Bu sene krediye başvurdum. Bana 300 bin TL çıktı. 40 bin TL faiziyle alıyor” diye ekledi.
‘Böyle giderse herkes hayvancılığı bırakcak’
Kop’ta meralarda çöp sorunu olduğunu ve kurulan yaş ocaklarının hayvancılığı zorladığını dile getiren Şeref İbili, “Hayvanlar merada otlanamazsa hayvancılık güçleşir” diyerek, “İnsanlar hayvancılığı terk eder. Burada ne sanayi var ne de başka bir şey. Çiftçilikle geçim var. Şarlar zorlu. Devlet en önce meraları genişletmesi lazım. Böyle giderse herkes hayvancılığı terk eder. Önceden çok hayvanım vardı. Yaylaya gidiyordum. Şimdi terk etmişim. Meralara çöp atılıyor. Çöplerden geçilmiyor. Verimsiz hale gelmiş” ifadelerini kullandı.
Haber: Can Kırbaş \ MA
