Olağanüstü Hal(OHAL), iki yıllık sürecin ardından resmi olarak 18 Temmuz’da sona ererken, iktidarın getirdiği OHAL sonrası düzenlemeler teklifi dün Meclis GenelKurulu’nda görüşülmeye başlandı. En az bir hafta sürmesi beklenen bu süreçte,teklifin kabul edilmesi halinde OHAL yasa yoluyla kalıcı hale gelmiş olacak.
‘Süper valiler’
Teklifin ilk maddesiyle valililere ‘süper yetki’tanınacak. Buna göre valiler, şüpheli gördüğü kişilerin 15 gün boyunca kente girişine yasak getirebilecek. Yine toplantı ve gösterilere dair düzenleme ile anayasal hak olan toplantı ve gösteri hakkı keyfi engellemelerle karşı karşıya kalacak.Kamuya açık alanlarda gece vaktinin başlamasıyla, kapalı alanlarda 00.00’dan sonra toplantıların yapılması valilik iznine bağlanacak. Anayasa değişikliği ile bakanlar hakkındaki gensoru önergesi uygulamadan kaldırılırken, getirilecek OHAL düzenlemesiyle de bakanlar ve cumhurbaşkanı yardımcılarına ancak cumhurbaşkanının izniyle soruşturma açılabilecek.
Gözaltı süresi uzuyor
Düzenlemeyle 24 saat olan gözaltı süresi, 48 saate çıkartılıyor ve toplu olarak işlenen suçlarda 4 gün olarak düzenleniyor. Gerek görülmesi halinde iki defa uzatılabileceği hüküm altına alınarak, 48 saatlik gözaltı süresi 6 güne, toplu olarak işlenen suçlarda ise 12 güne kadar uzatılmasını öngörüyor.
İhraçlar durmayacak
Kamuda 140 bine yakın ihracın yaşandığı OHAL sürecinden sonra getirilen bu düzenlemeyle ihraçların da süreklileşmesinin önü açılacak. Yükseköğretim kurumlarından ihraç edilenler, eski kurumlarına dönemeyeceği gibi KHKile ya da yeni getirilen yasayla kamudan ihraç edilenler, komisyon kararıyla tekrar kamuya alınan kişiler, eski görevlerine atanmayacak. Asker ve polisler kamudan ihraç edildikten sonra geri alınsalar bile kilit görevlere atanmayacak, araştırma merkezlerinde konumlandırılacak. Düzenlemeyle OHAL sürecindeki gibi idari kararlarla ihraçlara 3 yıl boyunca devam edilmesi, ihraç edilenlerin işlerinin dışında sosyal birçok hakkından mahrum kalmasının da önü açılacak. Söz konusu ihraçlar Resmi Gazete’de toplu olarak yayımlanmayacakları için de görünür olan ihraçlar kamuoyuna da yansımayacak.
Kalıcı OHAL dönemi
Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte 20 Temmuz 2016’da başlayan resmi OHAL yerine yasa yoluyla ‘Kalıcı OHAL dönemi’ başlamış olacak.İki büyük muhalefet partisi HDP ve CHP de ‘Kalıcı OHAL’ diyerek, karşı çıktıkları düzenlemeye kapsamlı bir muhalefet şerhi sundu.
HDP: Yönetim usulü oldu
Düzenlemeye dair “OHAL’in yürürlükten kalkacağı tarihten itibaren OHAL uygulamalarını 3 yıl daha uzatmayı getirmiştir” tespitinde bulunan HDP, muhalefet şerhinde şu vurguyu yaptı: “OHAL bu yasa tasarısı ile böylece artık Anayasa’da tarif edildiği gibi bir tedbir ya da önlem olarak değil, esaslı bir yönetim usulü olarak benimsenmektedir. 25 madde ile toplam 15 kanunda değişiklik öngören teklif genel hatları ile ise aşağıda sıralanacağı üzere dönemin ‘süper vali’ yetkilendirmelerini anımsatacak bir yaklaşımla, hak ve özgürlüklerin güvenlikçi anlayışın yedeğine alınmasını getiren düzenlemeleri öne çıkartmıştır. Esasen kısıtlayıcı ve zapt edici hükümleri ile insan hak ve özgürlüklerine; usulen de farklı yorum ve okumalara mahal verebilecek türden ucu açık, üstü kapalı ve muğlak ifadeleri ile kanun yapma mantığına aykırı düzenlemeler bu anlamda 24 Haziran 2018 erken seçiminin getirdiği rejim değişikliğinin adını koymaktadır: Olağan bir durum olarak sürekli OHAL. Böylelikle normal koşullarda istisna olması gerekirken kalıcılaştırılan olağanüstü güvenlik önlemleri, erk karşısında birey güvencesizliğini kaide haline getirmektedir.
Tezcan: Deli Dumrul teklifi!
CHP MYK toplantısı sonrası Genel Merkez’de basın toplantısı düzenleyen Parti Sözcüsü Bülent Tezcan ise kanun teklifi hakkında şöyle dedi: “Bir saray rejimi tahkim edilip kuruluyor. Türkiye sürekli OHAL rejimi altında yaşamaya mahkum ediliyor. Şimdi OHAL’i şeklen kaldıran ama özünde OHAL’i süreklileştiren bir düzen kuruluyor. Terörle mücadele bahanesi ile çıkarılan yasa teklifi aslında adaletsizliği, hukuksuzluğu yerleştiren bir yasa teklifidir. Açıkça Anayasaya aykırıdır. TBMM’de reddedilmeli. Valilere şehri kapatma yetkisi veriyorlar. Türkiye’nin 81 ilinde 81 vali değil 81 Deli Dumrul yaratma teklifidir bu.”
ANKARA
