ABD’nin İran’a yönelik saldırılarda istediğini elde edemediğini ve rejimin düşmediğini belirten gazeteci Yücel Özdemir, ‘Fokusu Kürtlerin üzerine yönelttiler ama Kürtler de artık eskisi gibi değil, ölçüp, biçiyorlar’ dedi
İran ve ABD-İsrail arasındaki savaş 16’ncı gününe girerken savaşın etkileri tüm Dünya’da görülmeye başlandı. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemilerin geçişine izine vermemesi ve artan gerilim üzerine enerji piyasaları önemli oranda etkilenirken Brent petrolün varil fiyatı 100 doları aştı. ABD başkanı Donald Trump, İran’ın petrol ihracatı için önemli noktalardan olan Hark Adası’ndaki askeri hedefleri vurduklarını söyledi. Savaşın etkileri birçok bölge ülkede görülürken öte yandan İran’dan ateşlenen bazı füzeler de Türkiye’ye düştü.
İran ve ABD-İsrail arasında süren savaşa dair değerlendirmelerde bulunan gazeteci Yücel Özdemir, gelinen aşamada ABD’nin istediğini alamadığını ifade etti. ABD’nin İran’da istediği rejim değişikliğinin olmadığına dikkat çeken Özdemir, “İran’a belli zararlar veriliyor ama sonuçta İran’daki rejimi değiştirecek olan içerideki güçler. Yani içeride bir kara gücü de göz önünde bulundurulmuyor. İçeride rejimi değiştirecek bu toplumsal hareket de yok. İşte biraz fokusu Kürtler üzerine yönelttiler ama Kürtler de artık eskisi gibi değil, Kürtler ölçüp biçiyor. Sonuçta rejim bir değişikliğe gitmeyecekse Kürtler kendisini neden riske alsın?” ifadelerine yer verdi.
Bölgesel savaş olasılığı
“Trump hızlı virajlar yapıyor” diyen Yücel Özdemir, savaşın ertelenme olasılığının olduğuna dikkat çekerek körfez ülkelerinin de içinde olduğu İran’a karşı bölgesel bir savaşın ciddi bir diğer olasılık olduğuna işaret etti. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin devam etmesinin Körfez ülkeleri ile İran arasındaki savaşı “zorunlu” hale getireceğini ifade eden Yücel Özdemir, “Çünkü Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman ve Suudi Arabistan’ın en önemli gelir kaynağı petrol ve doğal gaz satışı. Şimdi petrol ve doğalgazı satmadığı takdirde o zaman ekonomileri çökecek ve eski zengin krallıklar olmayacaklar. Bu huzursuzluktan dolayı Hürmüz Boğazı’nın açılması için bütün seçenekleri masaya yatıracaklar. Bu seçeneklerden bir tanesi İran’la uzlaşma olabilir. Bir tanesi Amerika’yla birlikte doğrudan savaşın içerisine girip Boğazı’nı kontrol altına almak. Bu biraz yüksek bir olasılık gibi görüyor. Amerika’da buna sürüklüyor aslında. Buna sürükleyerek bir cephe açmak istiyor. Amerika için çok büyük bir kayıp olmayacak. Zaten Amerika için bu ülkeleri savaştırmak aynı zamanda savaş ekonomisini, silah endüstrisini çevirmek için müthiş bir fırsat olur” şeklinde konuştu.
‘Hayat pahalılığı artacak, rekabet kızışacak’
Emperyalist paylaşımın İran’da sürdüğüne dikkat çeken Yücel Özdemir, “İran’ın kontrol edilmesi Amerika’nın emperyalizmi için çok muazzam imkanlar sunuyor” dedi. Ancak savaşın gidişatının enerji tedariki konusunda Çin ve batı ülkelerini rahatsız etmeye başladığını belirten Özdemir, “Avrupa’da daha önce 170, 180 sente satılan benzinler ya da dizel şu anda 2 euronun üzerinde. Savaş uzun sürerse bütün ülkelerin enerji tedariği sıkıntıya girecek ve petrol fiyatları artacak. Petrol fiyatları arttığında da önümüzdeki dönemde aynı zamanda enflasyon ve hayat pahalılığı artacak ve rekabet kızışacak. Bu da önümüzdeki yakın dönemin en önemli olaylarından bir tanesi içeride sosyal dalgalanmalar. Yani hükümetler üzerinde baskının oluşmasına yol açabilir. Yani bir çıkmaz yaşanıyor, bir taraftan kazanmayı hedeflerken, diğer taraftan da kaybediyorlar. İran’ı kontrol ederek geniş bir pazarı, daha fazla enerji kontrolünü elde etme planları masa başında yapılıyor ve biz masa başında yapılan emperyalist planların çoğunun sahaya uymadığını da gördük” sözlerine yer verdi.
Kapitalist sistemin üretimde zayıflama olduğunda savaş sanayisini arttırdığına dikkat çeken Yücel Özdemir, “Kısa bir süre önce Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü bir rapor yayınladı. Bu raporda da dünyadaki silah satışının muazzam derecede arttığını Amerika’nın son 10 yıl içerisinde silah satış oranının yüzde 31 yükseldiğini, aynısı İsrail’de muazzam bir şekilde askeri bir güce, sanayi kompleksine dönüştü. Yani savaşla sanayi aynı şekilde çevirmenin planlarını yapıyorlar” dedi.
Azerbaycan üzerinden müdahale ihtimali
ABD’nin İran’ın vekil güçlerini zayıflatma stratejisinin önümüzdeki dönemde de devam edeceğini söyleyen Yücel Özdemir, öte yandan Azerbaycan ve İsrail arasındaki ilişkiye dikkat çekerek “Azeri nüfusunun da İran’da çok fazla olduğunu biliyoruz. Eğer Kürtler belli bir statü kazanırsa ya da bir kazanma konusunda hamle yaparsa Azerilerin Türkiye’nin tezlerini savunarak Kürtlerin yeni kazanımlar elde etmemesi konusunda hamleler yapabileceği ve oradan da bir cephe açma ihtimali en azından var. Çünkü 8 Ağustos 2025’te biliyorsunuz Azerbaycan’la Ermenistan Beyaz Saray’da bir anlaşma imzaladı ve bu anlaşmayla birlikte çalışacaklarını ifade ettiler ve o tarihsel önemi olan Zengezur Koridoru’nu da Amerika kiraladı. Aslında orada bir haliyle İran’ı Kuzey’den sıkıştırma opsiyonu var. Eğer dediğim gibi Kürt meselesi daha belli bir şekilde mevziler kazanacak duruma gelirse Türkiye, doğrudan İran’a belki Suriye’deki gibi bir müdahil olmayabilir ama Azerbaycan üzerinden hamleler yapabilir” diye konuştu.
‘Türkiye savaşın parçası olabilir’
Türkiye’nin savaşın “zorunlu” olarak parçası olabileceğine dikkat çeken Yücel Özdemir şu şekilde devam etti:
“Önümüzdeki süreçte eğer Amerika ve İsrail’in tek başına kontrol ettiği bir İran seçeneği gündeme gelirse Türkiye’nin de pazardan pay almak için hamleler yapabileceğini söyleyebiliriz. Birçok analizde şöyle deniliyor. İsrail ile Türkiye arasında birçok alanda çatışma var. Birçok alanda güç mücadelesi var. Bölgenin lideri olma konusu var. Eğer İsrail İran’ın kurucu aktör ülkesi ülkelerinden birisi olursa Türkiye önceki döneme göre bölgesel aktör olma konusunda güç kaybedecek. Bu nedenle Türkiye mevcut pozisyonu korumak için daha aktif bir seçeneğe gelebilir. Bu seçeneklerden bir tanesi zaten NATO ülkeleri biraz fırsatı kolluyor. Yani NATO diyor ki: ‘5. maddeyi devreye kurmak için eğer Türkiye bir füze düşerse hemen bunu devreye koyalım.’ O zaman İran’ın paylaşım sürecine Avrupa Birliği ülkeleri özellikle NATO üzerinden girmeyi seçeneğini masada tutuyorlar. Yani bunu kesinlikle biz girmeyiz demiyorlar. Ama yarın koşullar değişirse Fransa ve Almanya bölgenin paylaşımı için daha aktif bir şekilde sürecin parçası olabilirler. Burada tabi ki Türkiye’yi gözetecekler. Çünkü her iki ülkenin NATO üyesi Türkiye ile yoğun ekonomik ve askeri ilişkileri var. Türkiye’yi belki bir zıplama tahtası olarak kullanarak bölgeye müdahale etmenin planları şu anda seçenek.”
Haber: Uğur Boztaş / MA
