ELDH, Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında hazırlanan çerçeve yasaya ilişkin yaptığı açıklamada, sürece demokratik ve hukuki reformların eşlik etmesi gerektiğini vurguladı
Avrupa Demokrasi ve Dünya İnsan Hakları Avukatları Derneği (ELDH), Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne dair yazılı açıklama yaptı. Türkiye’deki makamların ve Meclis’in, Türkiye genelinde kapsamlı bir uzlaşma süreci geliştirmesi gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, Kürt kimliğini, dilini ve kültürel haklarını, eşit yurttaşlığı, siyasi katılımı güvence altına alan demokratik ve hukuki reformların eşlik etmesini sağlama çağırısında bulundu.
Yasanın kabulünün, Kürt meselesini ele alma açısından önemli olduğu belirtilen açıklamada, bu yasanın bir sonuç değil, aksine bir başlangıç olduğuna dikkat çekildi. Açıklamada, “Kalıcı bir barış için, silahsızlanma ve yeniden entegrasyonun ötesine geçen; çatışmanın siyasi, hukuki, demokratik ve toplumsal nedenleri ile sonuçlarını ele alan, Türkiye genelini kapsayan kapsamlı bir uzlaşma sürecine ihtiyaç vardır. Dolayısıyla, mevcut güvenlik odaklı yaklaşımın ardından, hukuki güvenceyi, eşit muameleyi ve anlamlı demokratik katılımı sağlayacak adımların alması gerekmektedir. Çatışma ve barış süreciyle bağlantılı hiçbir tutuklu, sanık veya sürgündeki kişi kapsam dışı bırakılmamalıdır. Hukuki çözüm konusunda atılacak adımlar kapsamlı olmalı; terörle mücadele mevzuatı dışındaki ceza hukuku hükümleri kapsamında yargılanan, ifade özgürlüğüyle bağlantılı veya siyasi saiklerle yürütülen davaların tarafı olan kişileri de kapsamalıdır. Aynı ilke, Türkiye dışında kalmak zorunda bırakılan kişiler için de geçerli olmalıdır” denildi.
‘Abdullah Öcalan’ın durumu, sürecin güvenilirliği açısından önemini korumaktadır’
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a yönelik “umut hakkı”na da dikkat çekilen açıklamada, “Abdullah Öcalan’ın durumu, sürecin güvenilirliği ve etkinliği açısından önemini korumaktadır. Mevcut sürecin başlatılmasında ve ilerletilmesinde oynadığı merkezi rol göz önünde bulundurulduğunda bu rol, resmi olarak tanınmalı ve sürecin bundan sonraki gelişimine tam ve etkin bir şekilde katılabilmesi için gerekli koşullar sağlanmalıdır. Kendisi ve benzer nitelikte cezaları olan diğer kişiler açısından ‘umut hakkı’ meselesi de Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülükleri doğrultusunda ele alınmalıdır” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada kalıcı bir barışın aynı zamanda pozitif bir barış olması gerektiğinin de altı çizilirken, “Bu nedenle, söz konusu yasayı önemli ancak kırılgan bir ilk adım olarak memnuniyetle karşılıyoruz. Yasanın vaat ettiklerinin gerçekleşmesi, ardından Türkiye ve Avrupa’da kapsayıcılık, hukuki güvence, uzlaşma, demokratik reform ve silahlı çatışmanın sona ermesini sürdürülebilir ve adil bir barışa dönüştürecek somut adımların atılıp atılmayacağına bağlı olacaktır” denildi.
Açıklamanın devamında şunlar kaydedildi:
- Türk makamlar ve Meclis’i, Türkiye genelinde kapsamlı bir uzlaşma süreci geliştirmeye; bu sürece Kürt kimliğini, dilini ve kültürel haklarını, eşit yurttaşlığı, siyasi katılımı, ifade ve örgütlenme özgürlüğünü ve hukukun üstünlüğünü güvence altına alan demokratik ve hukuki reformların eşlik etmesini sağlamaya çağırıyoruz.
- Türk makamlarını, çatışmayla bağlantılı veya siyasi saiklerle yürütülen yargılamalardan etkilenen tutuklu, sanık ve sürgündeki kişiler için kapsamlı ve adil düzenlemeler oluşturmaya; uygun tahliye, yeniden entegrasyon ve hukuki çözüm mekanizmaları geliştirmeye ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi doğrultusunda umut hakkını ele almaya çağırıyoruz.
- Türk makamlarını, Abdullah Öcalan’ın barış sürecindeki rolünü resmen tanımaya ve tutuklular ile sürece katılan diğer kişiler için geçerli olacak daha geniş çerçeve kapsamında, sürecin ilerletilmesine tam ve etkili biçimde katılabilmesi için gerekli koşulları sağlamaya çağırıyoruz.
- Avrupa Birliği’ni, hukuki yetkileri çerçevesinde, ve AB üyesi olan ve olmayan Avrupa devletlerini, tutuklu Kürt aktivistler ile çatışmayla bağlantılı veya siyasi saiklerle yürütülen yargılamalarla karşı karşıya olan kişilere yönelik af veya eşdeğer mekanizmaların değerlendirilmesi de dahil olmak üzere, somut hukuki tedbirlerle barış sürecini desteklemeye çağırıyoruz.
- Avrupa ve Türk makamlarını, PKK’ye destek verdiği veya PKK ile bağlantılı olduğu iddiasıyla kişiler hakkında uygulanan idari ve güvenlik tedbirlerini gözden geçirmeye çağırıyoruz. Buna, Türkiye’nin yanı sıra Avrupa devletleri tarafından uygulanan giriş yasakları, ikamet veya hareket kısıtlamaları, sınır dışı etme veya ülkeye girişini engelleme tedbirleri ve benzer nitelikteki idari kısıtlamalar da dahil edilmelidir. PKK’nin silahsızlanma ve fesih kararı ile resmi bir barış sürecinin gelişmesi ışığında, bu tür tedbirler her bir kişi özelinde yeniden değerlendirilmelidir. Dayandıkları güvenlik gerekçesi artık geçerli değilse, adil usul güvencelerine ve etkili hukuk yolları tam olarak gözetilerek kaldırılmalı veya yeniden düzenlenmelidir.
- Türkiye’de, Avrupa genelinde ve uluslararası düzeydeki demokratik güçlere demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü gerçekten ilerletecek adımları desteklemeye çağırıyoruz.
ELDH Genel Sekreteri: Bundan sonraki süreçte siyasi, hukuki, ve demokratik meseleler ele alınmalı
DIŞ HABERLER
