Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya’nın müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal etti
Ayasofya’nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 1934 yılında verilen Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle Danıştay’a açılan davada karar açıklandı. Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya’nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal etti.
Kararın hemen ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya’nın Diyanet İşleri Başkanlığı’na devrini ve ibadete açılmasını öngören Cumhurbaşkanlığı Kararı’nı imzaladı ve karar Resmi Gazete’de yayımlandı. Böylece, yıllardır müze statüsünde bulunan Ayasofya artık cami olarak kullanılabilecek.
Davayı, Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği 2016 yılında Danıştay’a açmıştı.
İlk tepki Yunanistan’dan
Yunanistan Kültür Bakanlığı “Ayasofya kararı bütün uygar dünyaya karşı bir provokasyon” açıklamasında bulundu. BBC’de yer alan habere göre Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni ise “Erdoğan’ın bu milliyetçi davranışı, ülkesini 600 yıl geriye götürdü” dedi.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis de bu adımı ‘en yoğun şekilde kınadığını’ belirterek, kararın hem Türkiye-Yunanistan ilişkilerini, hem de Türkiye’nin AB’yle ilişkilerini etkileyeceğini belirtti: “Bu, Ayasofya’yı bir dünya mirası olarak tanıyan herkesi rahatsız eden bir tercih. Ve tabii ki sadece Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkileri etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ilişkilerini de etkiliyor.”
UNESCO: Üzgünüz
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nden de (UNESCO) açıklama geldi. Ayasofya’nın müze olarak Dünya Kültür Mirası Listesi’nde bulunduğunu belirten UNESCO, “Türkiye’nin bu anıtın statüsünü değiştirme kararından dolayı üzgünüz” ifadesini kullandı.
UNESCO, karar öncesi yaptığı açıklamada Ayasofya’nın resmi statüsü ile ilgili bir değişikliğin kendilerine bildirilmesi gerektiğini ve böyle bir durumda Dünya Mirası Komitesi’nin bu değişikliği gözden geçirmesi gerekebileceğini söyledi.
UNESCO’dan Reuters’a yapılan açıklamada, Ayasofya’nın Dünya Mirası listesinde müze olarak yer aldığı ve bunun da çeşitli taahhüt ve yükümlülükleri bulundurduğu ifade edildi: “Bu yüzden devletler, aldığı kararların sınırları içerisinde bulunan dünya mirası listesindeki eserlerle ilgili evrensel değeri tehlikeye sokacak bir değişiklik yapmadığından emin olmalı. Böyle bir değişiklik yapılacağı zaman UNESCO önceden bilgilendirilmeli ve Dünya Mirası Komitesi bu durumu değerlendirmeli” denildi.,
ABD: Hayal kırıklığına uğradık
Konuya ilişkin bir tepki de ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan geldi. “Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesi kararı nedeniyle hayal kırıklığına uğradık” diyen bakanlık, ABD’nin, Türkiye’den Ayasofya’nın her kesimin erişimine açık kalmasını sağlayacağına dair planlarını duymayı beklediğini kaydetti.
Ne olmuştu?
Yaklaşık 85 senedir müze olarak ziyarete açık olan Ayasofya’nın yeniden camiye dönüştürülmesi tartışmaları, İstanbul’un fethinin yıl dönümü olan bu 29 Mayıs’tan sonra alevlendi.
Ayasofya’da “Fetih Suresi” okundu. Başta AKP lideri ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere üst düzey yetkililer Ayasofya’nın yeniden Müslümanlar için ibadete açılması çağrısı yaptı.
İSTANBUL
