Marmara Bölgesi’nde bulunan cezaevlerine yönelik 3 aylık hak ihlalleri raporunu açıklayan İHD İstanbul Şubesi, cezaevlerinde işkence, kötü muamele ve onur kırıcı davranışlar gibi ihlallerin devam ettiğini belirterek, farklı başlıklarda 355 hak ihlalinin tespit edildiğini duyurdu
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, Marmara Bölgesi’nde bulunan cezaevlerinde nisan, mayıs ve haziranda yaşanan ihlallere dair raporunu Beyoğlu’nda bulunan dernek binalarında basın toplantısı yoluyla açıkladı.
72 ihlal yaşandı
Komisyon üyesi Meral Nergis Şahin, sağlık hakkı ihlali noktasında 72 ihlalin yaşandığını söyledi.
Meral Nergis Şahin, şunları söyledi:
“Bunlardan başlıcaları hastaneye götürmeme, hastane sevklerinin geç yapılması, diş doktoruna yıla varan gecikmelerle götürme, mahpusa ilaçlarının verilmemesi, hastane sevklerinde pis, havasız hücrede bekletme, kelepçeli muayene, doktorun kelepçeli muayeneye itiraz etmemesi, doktorun hasta mahpusa sözlü şiddet uygulaması ve ayrımcı yaklaşımı, ilgilenmemesi, asker odadayken muayene, muayene odasından çıkmayan askerlerin yakasında kamera olması, asker odadayken muayene olmak istemeyen mahpuslara sözlü ve fiziksel şiddet uygulanması, akli dengesi yerinde olmayan mahpusun hastaneye götürülmemesi gibi sağlık hakkı ihlalleri içerisinde sayabileceğimiz birkaç ihlal bunlardı.”
Onur kırıcı davranışlar
İşkence, darp, kötü muamele, onur kırıcı davranışta bulunma gibi pek çok hak ihlalin yaşandığını belirten ve örnek veren Meral Nergis Şahin, “Psikolojik baskı, dayak, fiziksel saldırılar, kameranın önünü kapatarak işkence, asılsız tutanak tutup mahpusu kapalıya gönderme, tehdit etmek, mahpusu süngerli hücreye koyma, taciz amaçlı hücre kapısına vurma, mahpusun oda kapısının önünde taciz amaçlı gürültü çıkarma, politik mahpusları adli mahpusların bulunduğu koridorda tutma, idarenin mahpusları politik mahpusa karşı kışkırtması, baskın hücre araması, aramada eşyalara zarar verme, aramalarda el koydukları eşyalara tutanak tutulmaması, aramalarda tacize varan provokatif davranışlar, sevk talebinin karşılanmaması, hapishanede yaşanan hak ihlallerini kamuoyuna açıklayacağını söyleyen mahpus yakınlarına görüş yasağı tehdidi ve parası olduğu halde kantinden istediklerini alamam gibi pek çok hak ihlali mevcut. Toplamda 103 ihlal bu başlık altında toplandı” diye konuştu.
355 ihlal söz konusu
Meral Nergis Şahin, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Adalete erişim hakkı ihlali var. Bu alanda da toplamda 6 ihlal var. Onları da şöyle kısaca açıklayabiliriz. Dilekçelere cevap verilmemesi, şikayetlerin dikkate alınmaması, disiplin cezalarına yapılan itirazlardan sonuç alınamaması. Başka başlık adil yargılanma hakkı ve infaza eşitlik ilkesine aykırılık diye geçtik. Adil yargılanma ve infazda eşitlik ilkesine aykırılıkta da ihlaller olurken, bu alanda da toplamda 22 ihlal söz konusu. İletişim hakkı ihlalleri içinde toplam 71 ihlal söz konusu. Haksız tutukluluk iddiası, gazeteci Hüseyin Aykol ile mektuplaştığı gerekçesi ile ‘iyi halli değil’ raporu düzenlenmesi, kamu malına zarar verdin iddiasıyla ‘iyi halli’ değil raporu düzenlenmesi, ‘hücrendeki kapı boyası dökülmüş’ denilerek ‘iyi halli değil’ rapor düzenlemesi, ‘temiz değilsin’ denilerek mahpusa disiplin soruşturması açılması, infaz yakma ve tahliyelerin 6 ay ertelenmesi. Yani Marmara hapishaneleri ve Marmara dışı hapishanelerden toplamda bize ulaşan basından da taradığımız 355 ihlal söz konusu.”
‘Cezaevleri kapasitenin üzerinde dolu’
İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi Gülseren Yoleri ise Türkiye’deki cezaevlerinin kapasitesinin üzerinde dolu olduğunu vurgulayarak, bunun hak ihlallerine neden olduğunu dile getirdi. Toplam 15 cezaevinden başvuru aldıklarını söyleyen Gülseren Yoleri, toplamda 355 hak ihlalini tespit ettiklerinin altını çizdi. Gülseren Yoleri, “Bu rapor döneminde 57’si Marmara Bölgesi hapishanelerinden olmak üzere nisan ayında 12, mayıs ayında 12, haziran ayında 41 olmak üzere toplam 65 başvuru yapılmış olup, bu başvuruların 37’si kadın, 28’ i erkek, 2’si göçmen ve 9’u adli, 56’sı politik, nedenlerle hapiste olan mahpuslar tarafından gerçekleştirilmiştir. Basın taraması yolu ile tespit ettiğimiz 49 ihlalin yanında, derneğimize nisan 12, mayıs 12, haziran 41 olmak üzere yapılan toplam 65 başvuruda; Marmara Bölgesi hapishanelerinden nisan ayında 87, mayıs ayında 90, haziran ayında 99 olmak üzere toplam 276 ihlal tespit edilmiştir. Marmara dışı hapishanelerden gelen başvurularda; mayıs ayında 12, haziran ayında 18 olmak üzere 30 ihlal tespit edilmiştir. Başvurulardan tespit edilen toplam ihlal sayısı 306, basın taraması ile tespit edilen 49 ihlal dahil toplam ihlal ayısı ise 355 olmuştur” dedi.
İSTANBUL
