Neoliberalizmin insan haklarına dair birçok alanı pazar ekonomisinin bir ürününe dönüştürdüğünü belirten Mumbai Üniversitesi Felsefe Bölümü’nden Radha D’Souza, kapitalizm öncesi dönemdeki toplumsal sözleşmeye göre şekillenen kadın emeğinin, neoliberalizm döneminde yeniden nasıl şekillendirildiğini Jinnews’e değerlendirdi. Kapitalizmin 3 periyodundan biri olan neoliberalizmin, 17. ve 18. yüzyıllarda endüstriyel çağın devamı olduğunu ve bu yüzden de 17. yüzyılda yaşananların net olarak bilinmesi gerektiğini ifade eden D’Souza, neoliberalizmin kurumsal olarak 1979’da değişmesine rağmen asıl kurumlaşmasının 1945’de başladığını söyledi.
‘Alt sınıf işler kadınlara!’
Bütün kapitalizm türlerinin kadına atfedeceklerine göre paha biçtiğini kaydeden Radha D’Souza, “Örneğin çocuğuna bakarsın ve bunun hiçbir değeri yoktur. Ama eğer aynı işi çocuk bakımevlerinde yapar ve buralarda yönlendirirsen sen artık başka bir iş yapıyorsun, çocuk bakıcısısındır. Ve bu bir istihdam konusudur ve piyasa ekonomilerine girmişsindir. 1970 ve 80’lerde üçüncü dünya ülkelerinde bazı büyük şirketler gelip kötü şartlarda işçi çalıştıran işyerlerini çok ucuz maliyetlere kurduklarında kadınlar da bu tür işlere itildi. Bütün üçüncü dünya ülkelerinde bu tür söylemlere ‘terazinin kadınlaşması’ denildi. Daha ucuz işler, ‘alt sınıf’ işler kadınlara daha yüksek sınıflı işler ise erkeklere verildi. Bu kapitalizmin bilinci ve ucuzcu terazisinin göstergesiydi” diye konuştu.
‘Aristokrasi ulusalcılığa dönüştü’
Türkiye, Hindistan gibi üçüncü dünya ülkelerinde dinin ulusal bir ideoloji olarak kullanıldığına dikkat çeken Radha D’Souza, şöyle devam etti: “Bu tinsellik değil, İncil’in, Kur’an’ın ya da benzerinin dediği değil. İslam ülkelerine baktığınızda kadınlar her zaman çalışıyordu. Taşrada, tarımcı toplumlarda ise bütün kadınlar çalışırdı. Ben eminin Kürtlerin yaşadığı bugünkü coğrafyaya gitseniz onların her zaman çalıştığını görürsünüz. Sadece aristokrat kadınlar çalışmadı bugüne dek. Şimdi aristokratik ideolojiyi alıp ‘ulusalcılık’ ideolojisine çevirdiler.”
İZMİR
