Anız, ekinin biçildikten sonra tarlada, toprakta kalan köklü sapına denir. Yani biçilmiş henüz sürülmemiş tarladır anız. Türkiye’de anızlar çoğu zaman yakılır. Anız yakma eski ve zararlı bir uygulamadır. Yanlıştır.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Murat Kapıkıran: “Bir gram verimli toprak içerisinde 1 milyar bakteri, 10 milyon aktinomised, 1 milyonprotozoa, 10 milyon alg, 1 milyon mantar ve 1.000 maya bulunmaktadır. Bir çay kaşığı organik maddece zengin, verimli toprak içerisindeki canlı sayısı bugün yeryüzündeki insan sayısının 1,5 katıdır. Bu canlılar, bitki besin maddelerini bitkilerin kullanabileceği forma getirerek, topraktaki organik madde döngüsü sağlamaktadırlar” diyor.
Yakma!
Anızın yapısında ayrıca karbon, hidrojen, oksijen, azot, kükürt fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir, mangan, çinko ve bakır vardır. Yani pek çok makro ve mikro besin elementleri bulunmaktadır. Bu makro ve mikro elementler, bitkilerin gelişmesi için önemlidir. Ürünlerin besleyici değerlerinin yüksek olması için ise gereklidir. Anız yakıldığında bu elementler oksitlenir, topraktan kopar, havaya karışır. Toprak yoksullaşır. Havaya karıştığında da iklimin değişmesini tetikler. Zararlı olur.
Zararı say say bitmez
Anız yakmaların verdiği zarar saymakla bitmez. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Urfa Şube Başkanı Abdullah Melik: “Anız yakılması sonucunda toprağın bünyesindeki organik maddeler azalmakta, su tutma kapasitesi olumsuz yönde etkilenmektedir. Tarlalarda tohum yatağı hazırlığındaki toprakta rutubet yetersizliği problemlerin yanında ekilen bitkilerin çıkışlarında büyük eksiklikler ortaya çıkar” demektedir.
Çiftçiler neden anız yakarlar?
Çiftçiler, anızları çoğunlukla işçiliği azaltma amaçlı yakarlar. Anızı yakmadığında toprağı birkaç kez işlemeleri, kesekleri kırmaları, ufalamaları gerekir. Ancak toprağın her işlenmesi çiftçiler için ekstra maliyet demektir. Bu nedenle anız yakarlar. Yetkililer, anızların yakılmamasını söylerler hep. Ancak bu konuda işe yarar bir çözüm üretebilmiş değiller. Uyarma dışında ciddi bir yaptırım uygulamazlar. Çiftçiler ise yetkililerin söylemde kalan bu sözlerine pek kulak asmıyor, anız yakmaya devam ediyor.
Yaktırma!
Yukarıda aktarılan bilgilerin tamamını, hatta daha fazlasını Tarım ve Orman Bakanlığı zaten biliyor. Bu bilgileri sözel ve görsel olarak çiftçilere taşıyarak bilgilendirebilir. Bakanlığın ekstra toprak işleme maliyetlerini karşılaması çiftçilerin anız yakmalarını da önler. Bakanlık bu çabaları göstermesine rağmen anız yakılıyorsa, o zaman ciddi yaptırımları devreye alması gerekir.
