Eti Bakır G. Müdürü Akbaş, şirketin 2,2 milyar dolar yatırım yapacaklarını açıkladı. Bakırda tekelleşen şirketin altın, gümüş ve nadir toprak elementlerinde de tekelleşme sürecine işaret ederken, yarattığı ve yaratacağı yıkımlar genişleyecek
K. Bülent Ongun
Karadeniz Sahil yolunda taşeron olarak gündeme gelen ve o dönem Cengiz İnşaat olarak anılan bugünün Cengiz Holding’i o günlerde adından çokça bahsettirmişti. Sahil yoluna karşı 1998 yılında açtığı davalarla mücadele yürüten Avukat Cihan Eren, 2005 yılında açtığı davanın görüşüleceği günün 2 gün öncesi katledilmiş ve dava güdük kalmıştı. O günlerden bu yana büyüyen Cengiz Holding adı çokça gündeme gelmekte. Bugün Holdinge bağlı 28 dev şirket bulunmakta. Bu şirket şunlar; Akdeniz Elektrik Dağıtım Şirketi (AEDAŞ), Ahen Maden, Alpha gaz toptan satış, Anadolu Otoyol İşletmesi, ATG Ankara Tren Garı İşletmeciliği, Boğaziçi Elektrik Dağıtım Şirketi (BEDAŞ)…
Diğer şirketler
Diğer şirketleri se : Beefull Enerji Teknolojileri AŞ, Cenergo Enerji, Cengiz Enerji San. Tic. AŞ. Cengiz Havacılık AŞ, Cengiz İnşaat, Cengizler Sigorta, Cengiztur Turizm AŞ, Cen –NL Enerji, CK Enerji, Cuprumold Mining SA, Çamlıbel Elektrik Dağıtım AŞ (ÇEDAŞ), Eti Alüminyum, Eti Bakır, Eti Bakır Tereksay, Iconichem Widnes LTD, İGA İstanbul Havalimanı İşletmesi, Kalehan Enerji, Marmara Otoyolu Yatırım AŞ, SAMGAZ Doğalgaz Dağıtım AŞ, Selçukgaz Doğalgaz Dağıtım AŞ, Truva Bakır AŞ ve Yeniçeri Özel Güvenlik Hizmetleri AŞ.
Dev bir sermaye yapısı
Cengiz Holding’e bağlı 28 şirketin onlarca alt şirketiyle dev bir organizasyona AKP iktidarı döneminde ulaşan Holding’in Eti Bakır AŞ’ye ait olan tesisler ise şunlar; Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi, Küre İşletmesi (Kastamonu), Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi (Merdîn), Murgul İşletmesi (Artvin), Cerattepe İşletmesi (Artvin), Adıyaman İşletmesi, Halıköy Antimuan İşletmesi (İzmir), Siirt İşletmesi, İnebolu Limanı (Kastamonu), Eti Bakır Tereksay (Kırgızistan – Kırgızaltın A.Ş. ortaklığı), Çayeli Bakır ve Anagold Madencilik (İliç), Xarpet Meden, Çanakkale ve Sinop Boyabat olurken, holding dev bir sermaye yapısına ulaşmış durumda.
Eti Bakır Genel müdüründen açıklama
Geçtiğimiz gün açıklama yapan Eti Bakır AŞ Genel Müdürü Asım Akbaş, Eti Bakır’ın 3 tesis için 2.2 milyar dolar yatırım yapacaklarını duyurdu. Akbaş Xarpet’in (Elazığ) Mehden (Maden) ilçesindeki Eti Bakır İşletmesinin bu ay geçici faaliyet belgesi alarak üretime başladığını belirterek, “Bu üretim sahamız için yaklaşık 800 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdik. Yıllık 1 milyon ton tüvenan cevher çıkararak işleyeceğiz. Üretim sahamızda bakırdan arta kalan pirit Mazıdağı tesisimize gönderilecek ve burada kobalt, çinko gibi değerli metalleri geri kazanacağız. Ayrıca Elazığ İşletmemiz’den gelecek konsantre bakır için Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisimizde de bir kapasite artışı yaptık” sözleri dikkat çekici.
Çanakkale için tehdit
Akbaş, Çanakkale’de Eti Bakır bünyesinde bulunan Truva Bakır’a ait Halilağa Bakır Madeni’nin de bu yılın sonunda faaliyete geçeceğini söyleyerek, “Faaliyete başladığında Halilağa Bakır Madeni için toplam 600 milyon dolarlık yatırım yapmış olacağız. Bu tesisimizde yılda 6 milyon ton tüvenan cevher çıkarılacak. Öte yandan gelecek yılın sonunda üretime başlayacak Sinop Boyabat’taki üretim sahamız için de yine yaklaşık 600 milyon dolarlık yatırım gerçekleştiriyoruz” derken, bölge halkın tepkileri ve doğal yaşamda yaratacağı yıkımlar açıklamalarda bulunmuyor. Bölgenin tüm su varlığının madene bağlanmak istenen süreçte Çanakkale’nin tek su kaynağı olan Atikhisar Barajı da kirlilik tehdidi ile karşı karşıya. Kesilen ve kesilecek olan onbinlerce ağacın katledilmesi, halkın arazilerine çökülmez ise yıkımın boyutuna işaret ediyor.
İliç ve Şemrex
Çayeli Bakır ve Anagold Madencilik’teki satın almalarla ilgili de konuşan Akbaş, Çayeli Bakır’daki satın alma sürecinin nisan sonu itibarıyla tamamlandığını, eskiden bakır konsantresi olarak ihraç edilen cevherin artık Samsun’daki izabe tesisinde katma değeri yüksek katot bakır haline getirildiğini aktardı. Akbaş, “Anagold Madencilik de (İliç) mayıs ayından itibaren Cengiz Holding şemsiyesi altında faaliyetlerini sürdürüyor. Altın üretiminde Türkiye’nin en büyük iki madeninden birine sahip olan Anagold Madencilik ile ülkemizin altın ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlıyoruz. Günlük 6 bin ton maden işleyebilen şirket, yerel kalkınmayı..” öncelediklerini söylerken gerçekler bunu yansıtmıyor. Özel tren yoluyla Artvin’de Şemrex’e kadar entegre bir yıkım motoru olan Eti Bakır, Şemrex’te kurduğu tesislerle suları gasp ederken, izabe tesisleri ve siyanür havuzlarıyla yakın gelecekte Şemrex’i yaşanamaz bir yer haline getirecek.
Kirli üretimler Kürdistan’a
Eti Bakır; nikel, kobalt, magnenez, lityum ve nadir toprak elementlerinin üretilmesi amacıyla Eti Bakır Kastamonu Küre madeninden sağlanan bakır piriti önce İnebolu Limanı’na taşınıyor. Buradan denizyolu ile önce Samsun’a, ardından demiryolu ile özel vagonlarda Amed’e geliyor. Cengiz Holding’in o dönem ihaleye giren diğer şirketlerin verdiği tekliften 109 milyon daha yüksek fiyatla aldığı ‘özel’ tren yolu hattı ile bakır piriti Şemrex’e taşınıyor. Bakır piriti bu uzun yolculuktan sonra Şemrex’te sülfürük asid ve siyanür havuzlarında farklı madenlere ayrıştırılıyor. Tesislerin diğer ihtiyacı olan büyük miktarlardaki su ise DSİ’nin Eti Bakır’a özel olarak inşa ettiği ‘Diyarbakır Dilaver Barajı’ndan sağlanıyor. Tesiste doğa yıkımını ve suların hem tüketilmesi hem de zehirlenmesi sağlanırken, Cengiz Holding Xarpêt’e de izabe tesisi kurma hazırlıkları yapılarak tüm kirli üretim süreçlerini Kürdistan coğrafyasına taşıyor.
