Bugün kentte görünür hâle gelen fuhuş ve uyuşturucu ağları, birçok yerel kaynağa göre o tarihsel politikanın bugüne uyarlanmış versiyonlarını hatırlatıyor
Rohat Emekçi
2020–2025 arasında görünür hâle gelen fuhuş ve uyuşturucu ağları, sıradan kriminal yapıların değil, Dersim’e yönelik uzun erimli devlet politikalarının güncellenmiş biçimi olarak değerlendiriliyor.
Dersim, 1938 soykırımının açtığı derin kolektif yaraların üzerinden yeniden şekillendirilen bir kent. Aile yapılarından demografik dokusuna, dilinden kültürüne kadar birçok unsur 1938’de hedef alınmış, toplum sistematik olarak dağıtılmıştı.
Bugün kentte görünür hâle gelen fuhuş ve uyuşturucu ağları ise, birçok yerel kaynağa göre o tarihsel politikanın bugüne uyarlanmış versiyonlarını hatırlatıyor. Bu ağlar yalnızca suç üretmiyor; genç nüfusu kırılganlaştırıyor, toplumsal direnci azaltıyor, hafızayı ve siyasal bilinci zayıflatıyor.
2020 sonrası ortaya çıkan tabloyu anlamak için, Dersim’e karşı yürütülen politikalardaki tarihsel sürekliliğe bakmak gerekiyor.
2020–2025 arası yansımalar
2020 – Sessiz sızma ve gizlilik politikası: Merkezdeki bazı ev baskınlarında dışarıdan getirilen kadınlarla kurulan fuhuş hücreleri açığa çıktı. Aynı yıl uyuşturucuya dair resmi veriler kamuoyuyla paylaşılmadı.
Bu karartma, Dersimlilere göre “tarih boyunca tanıdık bir devlet yöntemi”ydi: Önce sessizce sızma, sonra kalıcılaştırma.
2021 – Dijital hat üzerinden çökertme: Mazgirt’te dijital medya üzerinden fuhuş pazarlığı yapan bir ağ çökertildi. Hedef yine genç kadınlardı.
1938’de zorla dağıtılan aile yapılarının bugün dijital kanallar üzerinden çözülüyor olması Dersim’de tesadüf olarak görülmüyor. Genç kadın bedenleri üzerinden bir kırılma hattı yaratılıyor; dayanışma halkaları tam bu noktadan zayıflatılıyor.
2022 – Köy evleri ve pansiyonlarda suç örgütleri: Pülümür ve Ovacık’ta çökertilen iki ayrı çete, köy evleri ile pansiyonları merkez olarak kullanıyordu.
Bu mekânsal tercih bile Dersimliler için sembolikti: 1938’de yakılıp boşaltılan, sürgünle dağıtılan köyler; 2020’lerde suç ekonomisinin durağı hâline getiriliyor.
2023 – Gençliğe yönelik sistematik zayıflatma: Üniversite çevresinde hızla yayılan uyuşturucu kullanımı, Dersim’in genç nüfusunu doğrudan hedef alıyor. Artık sahada fiziki kıyım yok; bunun yerine gençlerin bilincini uyuşturan, hafızayı silikleştiren bir süreç işliyor.
Yerel bir akademisyen şöyle özetliyor: “Eskiden Dersim’i topyekûn dağıtıyorlardı; şimdi gençliğini dağıtarak aynı sonucu alıyorlar.”
