Yoğun Kürt nüfusuna rağmen İBB ve 39 ilçe belediyesinin hiçbirinde Kürtçe hizmet sunulmuyor, Kürtçe hizmet almak isteyen yurttaşlar Kürtçe bilen personel varsa ona yönlendiriliyor
Türkiye’nin en yoğun nüfusa sahip olan İstanbul’da yaklaşık 16 milyon kişi yaşıyor. Avrupa Yakası’nda 25, Anadolu Yakası’nda ise 14 ilçe bulunan İstanbul, farklı halklardan insanların yaşam sürdüğü “kozmopolit” bir kent olarak tanımlanıyor. Kent aynı zamanda yoğun Kürt nüfusuyla da biliniyor. Devletin göçertme politikaları ya da ekonomik nedenlerle bu kentte yaşamaya gelen Kürtler genellikle seçim dönemlerinde hatırlanıyor. Her seçim öncesi Kürt seçmenin nabzı yoklanıp oy talebiyle kimi vaatlerde bulunulurken seçimlerden sonra unutuluyorlar.
15 Mayıs Kürt Dili Bayramı kapsamında İstanbul’da Kürtlere anadillerinde hizmet verilip verilmediğine dair yapılan araştırmada İstanbul Valiliği telefon üzerinde yapılan başvuruya yanıt vermezken e-mail üzerinden yapılan bilgi edinme talebine de yanıt vermedi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve 39 ilçe belediyesinin hiçbirinde resmi hizmetlerde Kürtçe kullanılmıyor. Birçok belediye İngilizce, Bulgarca, Almanca ve Arapça hizmet sağlamak için mütercim, tercüman bulundurduklarını belirtti. Bazı belediyeler ise talep olmadığı için Kürtçe hizmet verilmediğini iddia etti.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı olan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kursları (İSMEK) bünyesinde Kürtçe kurslar verilmesine rağmen belediyenin kamusal alanda Kürtlere dair hizmetler verme konusunda yetersiz olduğu görüldü . İstanbul 153 Çözüm Merkezi Türkçe, İngilizce, Almanca, Arapça olmak üzere 4 dil hizmet verilirken, Türkçe bilmeyen Kürt yurttaşlar ise dili bilen çalışanlara yönlendiriliyor.
İstanbul ilçe belediyelerinin hangi dillerde hizmet verdiğine dair bilgiler sırasıyla şöyle;
- Arnavutköy Belediyesi: Yurttaşlara Türkçe ve İngilizce hizmet veriliyor. Kürtçe hizmet verilmiyor. Kürtçe’ye dair herhangi bir planlamaları yok.
- Avcılar Belediyesi: Türkçe, İngilizce, Bulgarca hizmetleri mevcut Kürtçe hizmet verilmiyor. Kürtçe’ye dair herhangi bir planlamaları yok.
- Bağcılar Belediyesi: Türkçe, Arapça hizmet veriliyor. Kürtçe verilmiyor gelecekte buna yönelik bir çalışmaları da yok.
- Bahçelievler Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor ve Arapça tercüman bulunuyor. Kürtçe’ye dair herhangi bir planlama olup olmadığı söylenmedi.
- Bakırköy Belediyesi: Sadece Türkçe hizmet veriliyor. Diğer dillerde hizmet vermek konusunda bir planlamaları yok.
- Başakşehir Belediyesi: Sadece Türkçe hizmet sunuluyor.
- Bayrampaşa Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Diğer diller konusunda o dilleri bilen belediye çalışanları yardımcı oluyor. Talep doğrultusunda Kürtçe ve diğer dillerde hizmet verilebileceği söylendi.
- Beşiktaş Belediyesi: Türkçe, Almanca, İngilizce hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer dillerde hizmet vermediklerini ve buna dair bir planlamaları olmadığı belirtildi.
- Beylikdüzü Belediyesi: Belediyede yetkili birime ulaşılamadı.
- Beyoğlu Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer dillerde herhangi bir planlamaları olmadığı söylendi.
- Büyükçekmece Belediyesi: Türkçe, İngilizce, Almanca hizmet veriliyor. Diğer dillerde hizmet verilip verilmeyeceği noktasında cevap verilmedi.
- Çatalca Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller ile ilgili herhangi bir planlama olup olmadığına dair net bir bilgiye sahip olunmadığı ifade edildi.
- Esenler Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Esenyurt Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Eyüpsultan Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Fatih Belediyesi: Türkçe ve İngilizce hizmet veriliyor. Belediye bünyesinde diğer dilleri bilen çalışan varsa hizmet veriliyor. Resmi olarak Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Gaziosmanpaşa Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için planlamaları yok.
- Güngören Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe hizmet verilmediği ve öyle bir planlama olmadığı söylendi.
- Kağıthane Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. İhtiyaç dahilinde İngilizce bilen çalışanların yardımcı olduğu ifade edildi.
- Küçükçekmece Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Sarıyer Belediyesi: Sorumuza yanıt vermekten kaçınan yetkili telefonu kapattı.
- Silivri Belediyesi: Türkçe ve İngilizce hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Sultangazi Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Şişli Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok. Belediye bünyesinde diğer dilleri bilen çalışan varsa hizmet veriliyor. Resmi olarak Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Zeytinburnu Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. İngilizceiçin tercüman bulunduruyorlar. Kürtçe ve diğer diller için planlamaları yok.
- Adalar Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Ataşehir Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. İngilizce için bir tercümanları bulunmakta. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Beykoz Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok. Gelen vatandaşa o dili bilen çalışanlar tarafından yardımcı olunuyor.
- Çekmeköy Belediyesi: Türkçe ve İngilizce hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Kadıköy Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. İngilizce ve Almanca mütercimleri bulunuyor. Kürtçe konusunda vatandaşlara bilen çalışanlar yardımcı oluyor. Kürtçe mütercim ve tercüman olarak bir çalışan bulunmuyor.
- Kartal Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. İngilizce mütercim bulunuyor. Kürtçe ve diğer diller için bilgi alınamadı.
- Maltepe Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için hizmetleri olmadığı söylendi.
- Pendik Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Bunun dışında Arapça ve İngilizce hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok
- Sancaktepe Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Çalışanlardan Türkçe bilinmediği zaman destek alınıyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Sultanbeyli Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok. “İleride düşünülebilir” denildi.
- Şile Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Tuzla Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için bir planlamaları yok.
- Ümraniye Belediyesi: Türkçe ve Arapça hizmet veriliyor. Kürtçe hizmet verilmiyor.
- Üsküdar Belediyesi: Türkçe hizmet veriliyor. Kürtçe ve diğer diller için herhangi bir planlamaları yok.
‘Vatandaşsan anadilde hizmet haktır’
Kürtlerin anadilde hizmet alamamasına dair değerlendirmelerde bulunan Komeleya Lêkolînên Kurdî (Kürt Araştırmaları Derneği) Eşbaşkanı Heno Ronak, anadilde hizmetin insani bir hak olduğunu belirtti.
Heno Ronak, “Bakurê Kurdistan ve Kürtlerin çok yaşadığı Türkiye illerinde iki dilde hizmetin verilmesi gerekiyor. Hiç kimse sana anadilini bahşedemez bu insanın temel hakkıdır. Eğer bu ülkede vatandaş olarak yaşayıp vergini veriyorsan kendi anadilinde hizmet almakta temel hakkındır” dedi.
Anadilde hizmet sunulmasının devletin Kürtçeye bakış açısını ortaya koyduğunu belirten Heno Ronak, “Meclis Komisyonu’nda bir annenin Kürtçe konuşmasının engellenmesi bu yaklaşımı göstermektedir. Bu yaklaşımla sorunun çözümü de mümkün değildir. Devlet bu yaklaşımını değiştirmeli ki çözüm üretilebilsin” ifadelerini kullandı.
‘Kürtçe’nin statüsünün olması gerekir ki korunabilsin’
Türkiye’de yaşayan, Türkçe bilmeyen Kürtlerin devlet kurumlarında sorununu dile getirip çözüme ulaşabilmek adına kendi dilinde hizmet alması gerektiğine dikkat çeken Heno Ronak, “Devlet vatandaştan sorumluluklarını yapmayı beklerken vatandaşa kendi dilinde hizmet vermeyi ret ediyor. Bir dilinde yaşayabilmesi içinde bu önemlidir. Yaşamın her alanında kullanılmayan bir dilin geleceğinden söz edemeyiz. Kürtçe’nin statüsünün olması gerekir ki korunabilsin. O dili konuşması için teşvik edilmesi gerekiyor. Bir dilin yok edilmesi soykırımdır, jenosittir. Dilin teşvikiyle eğitimle ve statüyle yok olmaktan kurtulabilir” dedi.
Heno Ronak, 16 Mayıs’ta saat 12.00’da Kadıköy’de bulunan Yoğurtçu Parkı’nda yapılacak olan etkinliğe tüm herkesin katılması çağrısında bulundu.
Haber: Helin Özgün \ MA
